काठमाडौं — देशको वित्तीय प्रणालीमा रहेको निक्षेप कुल गार्हस्थ उत्पादनभन्दा २९ प्रतिशत बढी पुगेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार १२ कात्तिकसम्म वित्तीय प्रणालीको कुल निक्षेप ८५ खर्ब २९ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जबकि राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले गत आर्थिक वर्षको जीडीपी ६६ खर्ब ७ अर्ब रुपैयाँ अनुमान गरेको छ।
रेमिट्यान्स आप्रवाहमा भएको उल्लेख्य वृद्धिका कारण निक्षेप हालसम्मकै उच्च तहमा पुगेको हो। भदौ महिनामा मात्र २ खर्ब २१ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको थियो भने चालु आर्थिक वर्षका पहिला दुई महिनामा ४ खर्ब ३६ अर्ब रुपैयाँ आएको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ। असोजमा भदौभन्दा धेरै रेमिट्यान्स आएको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरु पौडेलले बताएका छन्।
तर उपभोग र कर्जा लगानी अपेक्षित रूपमा बढ्न नसक्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थामा १४ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी तरलता थुप्रिएको छ। राष्ट्र बैंकले ब्याज तिरेर त्यो तरलता व्यवस्थापन गरिरहेको छ। चालु आव असोजसम्म वाणिज्य बैंकहरूले १ खर्ब ४५ अर्ब रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेका छन्, तर औसत कर्जा–निक्षेप अनुपात ७४.३७ प्रतिशत मात्र छ, जबकि राष्ट्र बैंकले ९० प्रतिशतसम्म पुर्याउन अनुमति दिएको छ।
विदेशी विनिमय सञ्चिति पनि हालसम्मकै उच्च ४० खर्ब ६५ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। तरलता व्यवस्थापनमा चालु आव करिब ३० खर्ब रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको छ, गत आव यस्तै व्यवस्थापनमा १० अर्ब रुपैयाँ खर्च भएको थियो। आर्थिक गतिविधिमा सुधार आएपछि कर्जा माग पनि बढ्ने र उपभोग बढाउनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।
