काठमाडौं । तिहार नजिकिँदै गर्दा बजारमा किनमेलको चहलपहल बढेको छ । नयाँ लुगा, जुत्ता, भाइमसला, फलफूल, फूलमाला र मिठाई किन्ने ग्राहकको भीड पसलहरूमा देखिन थालेको छ । तर यो चाडको खर्चको ठूलो हिस्सा विदेशमै पुग्ने गरेको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो तीन महिनामा मात्रै काजु, बदाम, ओखर, किसमिस, सुपारी र नरिवललगायत भाइमसलाका सामग्री तीन अर्ब २९ करोड रुपैयाँ बराबर आयात भएका छन् । गत वर्ष सोही अवधिमा यो रकम दुई अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ थियो । परिमाण पनि १६ हजार टनबाट बढेर १७ हजार टन पुगेको छ । सुपारीमै मात्रै ८४ करोड ७७ लाख रुपैयाँ बाहिरिएको छ भने ओखरमा ६५ करोड ४० लाखभन्दा बढी खर्च भएको छ ।
झिलिमिली बत्तीको आयात रकम बढेको छ तर संख्या घटेको छ । तीन महिनामा ६४ करोड ५२ लाख रुपैयाँ बराबरका २८ लाख ५९ हजार बत्ती भित्रिए, जुन गत वर्षको तुलनामा २७ प्रतिशत कम हो । एउटा बत्तीको औसत मूल्य १५३ रुपैयाँबाट बढेर २२६ रुपैयाँ पुगेको छ । बत्तीको ९० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा चीनबाट आउँछ ।
यसबीच फूलमालामा भने स्वदेशी उत्पादनको वर्चस्व छ । यस वर्ष काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै ५१ लाख ८० हजार माला खपत हुने अनुमान छ, जसमध्ये झन्डै ७७ प्रतिशत स्वदेशी उत्पादनले धान्नेछ ।
चिनीका लागि भारतकै भर पर्नुपर्ने अवस्था छ । साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनले भारतबाट २५ हजार टन चिनी ल्याएको छ । लत्ताकपडा पनि धेरैजसो चीन र भारतबाटै आउँछन् भने जुत्ताचप्पलमा भने देश आत्मनिर्भर रहेको व्यवसायीहरू बताउँछन् ।
