बाजुरा — खप्तड छेडेदह गाउँपालिकामा रहेको छेडेदह ताल संरक्षणको अभावमा संकटमा पर्दै गएको छ। स्थानीयले प्रेम ताल भनेर चिन्ने यो ताल पहिरोको जोखिम र लामो समयदेखिको जग्गा विवादका कारण ओझेलमा परेको छ।
गाउँपालिका–४ को पड्नापानीमा लागेको पहिरो तालको छेउसम्म आइपुगेको छ। पहिरोले करिब ७० परिवारको खेतीयोग्य जमिन बगाइसकेको छ। समयमै रोकथाम नभए ताल फुटेर सयौँ परिवार विस्थापित हुने खतरा रहेको स्थानीय राजेश सुनारले बताए।
ताल गाउँपालिका–४ र ७ को बीचमा पर्छ। वरपरको जग्गा आफ्नो भन्दै दुवै वडाका बासिन्दाले दाबी गर्दै आएका छन्। वडा नं ४ का अध्यक्ष दलबहादुर धामीका अनुसार यही विवादका कारण तालको व्यवस्थापन, संरक्षण र प्रवर्द्धनमा पालिकाले केही गर्न सकेको छैन। जग्गाधनीले जग्गा नापेर मुआब्जा दिनुपर्ने माग राख्दै आएका छन्।
वडा नं ७ का अध्यक्ष खगेन्द्र रावतले अघिल्लो कार्यकालदेखि नै समाधानको प्रयास भए पनि सफल नभएको बताए। गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष बिशुदेवी नाथले ताल संरक्षण गर्न नसके यसको अस्तित्व नै संकटमा पर्ने बताइन्। अध्यक्ष दिलबहादुर रावतका अनुसार अब केही दिनमै सबै पक्षको सहभागितामा व्यापक छलफल गरेर निष्कर्ष निकाल्ने प्रयास भइरहेको छ।
ताल बझाङ नजिकै मार्तडी थामलेख तथा खप्तड–जयबागेश्वरी–डोगडी–मार्तडी सडकखण्डको छेउमै पर्छ। बझाङ र अछामबाट समेत पर्यटक पुग्ने गर्छन्। तालकै छेउमा खापर मन्दिर छ र रारा–खप्तड पैदल यात्रासँग जोडिएकाले यसको महत्त्व अझ बढेको छ।
स्थानीय गणेश बुढाका अनुसार ताललाई व्यवस्थित गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सके बाजुराको पर्यटनमा ठूलो टेवा पुग्नेछ। त्यसका लागि सडक र पदमार्गको स्तरोन्नति, सुरक्षित पैदलमार्ग, विश्रामस्थल, खानेपानी, शौचालय, सूचना बोर्ड र फोहर व्यवस्थापनजस्ता आधारभूत पूर्वाधार आवश्यक छन्। तालको प्राकृतिक स्वरूपमा असर नपर्ने गरी संरचना बनाउनुपर्ने र दीर्घकालीन गुरुयोजना बनाएर बजेटको व्यवस्था गर्न राज्यको ध्यान जानुपर्ने स्थानीयको माग छ।
