काठमाडौं । तिहार उज्यालो र खुसीको पर्व हो । देउसी–भैलो र दियोले घरआँगन उज्यालो हुन्छ । तर पर्वमा पड्काइने पटका र आतसबाजीले धेरैका लागि भने डर, पीडा र जोखिम निम्त्याउने गर्छ । केही क्षणको रमाइलोका लागि पड्काइएको पटकाको असर अरूले लामो समयसम्म भोग्नुपर्ने हुन सक्छ ।
चर्को आवाजले सबैभन्दा बढी बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिकलाई असर गर्छ । साना शिशु तर्सिन सक्छन्, रुन सक्छन् र उनीहरूको निद्रामा समस्या आउन सक्छ । ज्येष्ठ नागरिकलाई तनाव र बेचैनी हुन सक्छ भने मुटुको समस्या भएकालाई अचानकको ठूलो आवाजले थप असहज बनाउन सक्छ । अस्पतालमा उपचार गराइरहेका बिरामी, शल्यक्रियापछि आराम गरिरहेका व्यक्ति र आवाजप्रति संवेदनशील मानिसलाई पनि पटाकाको आवाजले थप समस्या दिन्छ । अटिजम भएका कतिपय व्यक्तिका लागि चर्को आवाज सामान्य मनोरञ्जन होइन, असह्य पीडा बन्न सक्छ ।
पशुप्राणी पनि पटाकाबाट निकै प्रभावित हुन्छन् । कुकुर, बिराला, गाईगोरु र चराचुरुङ्गीको सुन्ने क्षमता मानिसभन्दा फरक र कतिपय अवस्थामा बढी संवेदनशील हुन्छ । अचानक ठूलो आवाज आउँदा उनीहरू डराउँछन्, काँप्छन् र लुक्न वा भाग्न खोज्छन् । डरले भागेका कुकुर तथा बिराला सवारीसाधनको ठक्करमा पर्न सक्छन्, कतिपय हराउँछन् भने कतिपय घाइते हुन्छन् । चराचुरुङ्गीले बासस्थानसमेत छाड्न सक्छन् ।
पटकाले हात, अनुहार र आँखामा चोट लाग्नुका साथै घर, पसल र सवारीसाधनमा आगलागीको जोखिम पनि बढाउँछ । बालबालिकाले खेलौना ठानेर पटका चलाउँदा गम्भीर दुर्घटना हुन सक्छ । पटकाबाट निस्कने धुवाँ, धुलो र रासायनिक पदार्थले वायु प्रदूषण बढाउँछ, जसले दम र एलर्जी भएकालाई सास फेर्न गाह्रो बनाउँछ । अत्यधिक चर्को आवाजले श्रवण क्षमतामा क्षति र निद्रामा समस्या ल्याउन सक्छ । त्यसैले पर्वको खुसी अरूको डर र दुःखको कारण बन्नु हुँदैन ।
