टर्कीको अन्ताल्यामा संयुक्त राष्ट्रसंघीय जलवायु सम्मेलन कोप–३१ सुरु भएकै दिन विश्व मौसम विज्ञान संगठन (डब्लूएमओ) ले सार्वजनिक गरेको नयाँ प्रतिवेदनले पृथ्वीको जलवायु अवस्था चिन्ताजनक मोडमा पुगेको देखाएको छ। प्रतिवेदनअनुसार जलवायुका लगभग सबै सूचकले यस वर्ष रेकर्ड तोडेका छन् र आगामी वर्ष अवस्था झन् गम्भीर बन्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
प्रतिवेदनले पछिल्ला १२ वर्ष अभिलेख राख्न थालिएयताकै सबैभन्दा ताता १२ वर्ष बनेको उल्लेख गरेको छ। सन् २०२६ पनि अहिलेसम्मका चार सबैभन्दा ताता वर्षमध्ये एक हुने देखिएको छ। सन् २०२६ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म विश्वको औसत तापक्रम जीवाश्म इन्धनको व्यापक प्रयोग सुरु हुनुअघिको तुलनामा १.४७ डिग्री सेल्सियस बढी पुगेको छ।
कार्बन डाइअक्साइड, मिथेन र नाइट्रस अक्साइडजस्ता हरितगृह ग्यासको मात्रा सन् २०२५ मा अहिलेसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको थियो र सन् २०२६ मा पनि बढिरहेको छ। यस वर्ष समुद्री सतह अहिलेसम्मकै उच्च तहमा पुगेको छ भने समुद्रको तापक्रमले पनि नयाँ मासिक रेकर्ड कायम गरेको छ। हिमनदीहरू चिन्ताजनक गतिमा पग्लिरहेका छन् — सन् २०२५ मा पग्लिएको बरफको मात्रा एक वर्षसम्म प्रत्येक सेकेन्ड पाँचवटा ओलम्पिक आकारका पौडी पोखरी भर्न पर्याप्त हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
प्राकृतिक जलवायु प्रणाली एलनिनो थप शक्तिशाली बन्दै गएकाले आगामी दिनमा तापक्रम अझ बढ्ने र चरम मौसमी घटना तीव्र हुने प्रतिवेदनले जनाएको छ। अहिले विकसित भइरहेको एलनिनो अभिलेखमा सबैभन्दा शक्तिशाली हुने दिशामा अघि बढिरहेको छ र यसको प्रभाव सन् २०२७ सम्म रहनेछ। केही वैज्ञानिकहरूले सन् २०२७ अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो वर्ष बन्न सक्ने पूर्वानुमान गरेका छन्।
जलवायु परिवर्तनको मानवीय मूल्य यस वर्ष युरोपमा देखिएको छ, जहाँ गर्मीका लहरका कारण ५० हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको अनुमान छ। नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा गएको चट्टान र हिमबरफसहितको भीषण पहिरोमा १ हजार ३०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो। संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले पृथ्वी जलवायुका चरम घटनाको नयाँ युगमा प्रवेश गरेको बताएका छन्।
आगामी दुई सातासम्म चल्ने कोप–३१ मा जीवाश्म इन्धनबाट स्वच्छ ऊर्जातर्फको रूपान्तरण र जोखिममा रहेका विकासशील देशलाई आर्थिक सहयोग दिने विषयमा छलफल हुनेछ। गुटेरेसले उत्सर्जन तीव्र गतिमा घटाउन र कमजोर देशलाई आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउन विश्व नेताहरूलाई आग्रह गरेका छन्।
