लन्डन — बेलायती साहित्यकार एम जोन ह्यारिसनले यस वर्षको बुकर पुरस्कार हात पारेका छन्। सोमबार लन्डनमा सम्पन्न समारोहमा उनको उपन्यास ‘द इन्ड अफ एभ्रिथिङ’ लाई विजेता घोषणा गरियो। ८१ वर्षको उमेरमा यो सम्मान पाउने उनी बुकरको इतिहासमा सबैभन्दा पाका विजेता बनेका छन्। विजेतालाई ५० हजार पाउन्ड नगद पुरस्कार प्रदान गरिन्छ।
कुल १६३ पुस्तकबाट छानिएका ६ कृतिबीचको प्रतिस्पर्धामा निर्णायक मण्डलले ह्यारिसनको उपन्यासलाई सर्वसम्मत रूपमा छानेको हो। इतिहासकार मेरी बियर्डको अध्यक्षतामा रहेको मण्डलमा लेखक रेमन्ड एन्ट्रोबस, प्याट्रिसिया लकवुड, समालोचक रेबेका लिउ र संगीतकार जार्भिस ककर रहेका थिए। बियर्डले यस कृतिलाई वर्तमान राजनीतिलाई भविष्यको आँखाबाट हेर्ने रचना भनेर प्रशंसा गरेकी छन्।
‘द इन्ड अफ एभ्रिथिङ’ विनाशपछिको संसारमा आधारित विज्ञान कथा हो। रहस्यमय प्राणीहरूको आक्रमणपछि सामाजिक व्यवस्था भत्किएको भविष्यको बेलायतको तटीय क्षेत्रको कथा यसमा छ। लेखकले सन् २००८ को विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीबाट प्रभावित भएर यो कथा लेखेको बताएका छन्।
पुरस्कार थाप्दै ह्यारिसनले आफूले यस्तो सम्मानको अपेक्षा नगरेको बताए। ‘जीवन परिवर्तन भयो भन्न सजिलो छ, तर वास्तवमै त्यस्तो हुँदा अनौठो लाग्छ,’ उनले भने, ‘अन्ततः आफूलाई साँच्चिकै लेखक भएको महसुस भइरहेको छ, यद्यपि आत्मविश्वास अझै कम छ।’
यस वर्षको अन्तिम सूचीमा जमैकाका मार्लोन जेम्स, स्कटल्यान्डका डगलस स्टुअर्ट, अमेरिकी लेखिका एलिजाबेथ स्ट्राउट, लुक केनार्ड र रेबेका पेरीका कृति पनि थिए।
सन् १९६९ देखि दिइँदै आएको बुकर पुरस्कार अंग्रेजी साहित्यको प्रतिष्ठित सम्मान मानिन्छ। यसअघि सन् २०१९ मा ७९ वर्षको उमेरमा मार्गरेट एटवुडले जितेको कीर्तिमान ह्यारिसनले उछिनेका हुन्। झन्डै छ दशकदेखि लेखनमा सक्रिय ह्यारिसनका १३ उपन्यास प्रकाशित छन्; उनको ‘नोभा स्विङ’ ले सन् २००७ मा आर्थर सी क्लार्क पुरस्कार पनि जितेको थियो।
