भारतको सबैभन्दा ठूलो दूरसञ्चार कम्पनी जियो प्लेटफर्म्स बुधबार सेयर बजारमा प्रवेश गर्दैछ। तीन अर्ब २० करोड अमेरिकी डलर बराबरको प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन भारतमा अहिलेसम्म भएको सबैभन्दा ठूलो सेयर बिक्री हो। यससँगै उपभोक्ताले पाउँदै आएको सस्तो मोबाइल इन्टरनेटको सुविधा क्रमशः अन्त्य हुन सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
एसियाका सबैभन्दा धनी व्यक्ति मुकेश अम्बानीको स्वामित्वमा रहेको जियोमा मेटा र गुगलबाट पनि लगानी भित्रिएको छ। कम्पनीसँग करिब ५५ करोड ३० लाख मोबाइल डेटा ग्राहक छन्। अक्टोबर २१ मा निष्कासन खुला भएको केही घण्टामै बिक्रीका लागि राखिएका सेयरभन्दा बढी आवेदन परेको थियो।
सन् २०१६ मा बजारमा आएको जियोले निकै कम मूल्यमा डेटा दिएर लाखौँ भारतीयलाई इन्टरनेटसँग जोडेको थियो। प्रवेशपछिका तीन वर्षमा ग्राहकको डेटा प्रयोग ५० गुणाले बढेको थियो भने शुल्कमा ठूलो कमी आएको थियो। तर आक्रामक मूल्य नीतिले बजारमा उथलपुथल ल्यायो र १७ कम्पनी रहेको बजारमा अहिले तीन प्रमुख कम्पनी मात्र बाँकी छन्।
कामायाक्या वेल्थ म्यानेजमेन्टका सहसंस्थापक नित्या शाहका अनुसार सूचीकृत भएपछि कम्पनी अल्पमत सेयरधनीप्रति जवाफदेही हुनुपर्छ, जसले बजार हिस्सा बढाउन शुल्क अत्यन्त कम राख्ने प्रोत्साहन घटाउँछ। उनका अनुसार अबको वृद्धि नयाँ ग्राहक थप्नेभन्दा प्रत्येक ग्राहकबाट बढी आम्दानी गर्ने रणनीतिमा निर्भर हुनेछ। कम्पनीले फाइभ-जीतर्फ ग्राहक आकर्षित गर्ने, डेटा शुल्क क्रमशः बढाउने र फाइबर नपुगेका घरमा वायरलेस ब्रोडब्यान्ड विस्तार गर्ने योजना बनाउन सक्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
मूल्य वृद्धिले भोडाफोन आइडियालाई राहत दिन सक्ने शाहले बताएकी छन्। जियोले भारतको वायरलेस डेटा ट्राफिकको ६० प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ भने एक ग्राहकको मासिक औसत डेटा प्रयोग सन् २०२४ को २८.७ जीबीबाट सन् २०२६ मा ४२.३ जीबी पुगेको छ।
