देशभरका फाँटमा धान पाकेर पहेँलो भएको छ। किसान बिहानै खेत पुगेर धान काट्ने र सुकाउने काममा लागेका छन्। दुःखपछि हुर्किएको बाली भित्र्याउने बेला आएको छ, तर खुसीसँगै चिन्ता पनि बढेको छ।
बंगालको खाडीमा बनेको चक्रवात अर्नब अक्टोबर २८ मा भारतमा जमिनमा प्रवेश गर्ने अनुमान छ, र त्यसको असर नेपालमा बिहीबार रातिदेखि देखिनेछ। विपद् प्राधिकरणले शुक्रबार र शनिबार मौसम निकै खराब हुने चेतावनी दिएको छ। कोशी, बागमती, मधेस, गण्डकी र लुम्बिनीमा बढी असर पर्ने अनुमान छ भने उच्च पहाडी क्षेत्रमा भारी हिमपातको जोखिम छ।
सरकारले किसानलाई सतर्क रहन सूचना पठाएको छ। कृषि सञ्चार केन्द्रले अनुसन्धान परिषद्मार्फत करिब एक लाख किसानलाई धान नकाट्न सुझाउने सन्देश पठाउने व्यवस्था गरेको छ। केन्द्रकी प्रमुख सवनम शिवाकोटीले मंगलबारसम्म धान भित्र्याउन वा नसके चार-पाँच दिन खेतमै छाड्न सल्लाह दिएकी छन्। कृषि मन्त्रालयले सातवटै प्रदेशलाई किसानलाई सचेत गराउन पत्र पठाएको छ।
तर यो सल्लाह पालना गर्न किसानलाई सजिलो छैन। मकवानपुरका अगुवा किसान बद्री कँडेलका अनुसार हावाहुरीसहितको वर्षाले उभिएको धान ढाल्छ र हिलोमा मुछिएर उम्रिन वा कुहिन थाल्छ। काटेको धान घाम नलागी भण्डारण गर्न कठिन छ। कृषि विभागका तिलकराज चौलागाईंले काट्ने बेलामा दानामा करिब १८ प्रतिशत चिस्यान हुने र सुकाएर १२ देखि १३ प्रतिशतमा झारेपछि मात्र सुरक्षित राख्न सकिने बताएका छन्।
कृषि अभियान्ता उदय शर्माले त्रिपाल बाँड्ने, सामुदायिक भवनलाई अस्थायी भण्डारणस्थल बनाउने र मेसिनरी दिने व्यावहारिक कदम नचालिएको बताएका छन्। हरेक वर्ष बेमौसमी वर्षाले अर्बौंको क्षति हुने र बिमा दाबी पाउन समस्या हुने गरेको छ। कृषक महासंघका अध्यक्ष पञ्चकाजी श्रेष्ठले किसानलाई त्रिपाल, भण्डारण र सुकाउने मेसिन चाहिएको र यो देशको खाद्य सुरक्षाको विषय भएको बताएका छन्।
