आश्विन शुक्ल सप्तमीका दिन नेपाली हिन्दू धर्मावलम्बीले फूलपाती मनाउँदै छन् । यो दिनले दसैँको पूजा–उत्सवको औपचारिक सुरुवातको सङ्केत गर्छ । फूलपातीमा धान, जौको जमरा र विभिन्न पवित्र पात भित्र्याउने चलन छ ।
काठमाडौँमा विशेष गरी गोरखाबाट फूलपाती ल्याइन्छ र हनुमानढोकामा चढाइन्छ । फूलपाती ल्याउने क्रममा पुरोहितले धार्मिक मन्त्रपाठ, पूजा विधि र परम्परागत रीति–रिवाजको पालना गर्छन् । धर्मशास्त्रअनुसार फूलपाती भित्र्याउँदा देवी दुर्गाको आशीर्वाद प्राप्त हुने विश्वास छ ।
घर–घरमा पनि फूलपातीलाई स्वागत गरेर मुख्य पूजा कोठामा स्थापना गरिन्छ । दीप प्रज्वलन, मन्त्रपाठ र आरती गरी टीका र जमरा ग्रहण गर्ने चलन छ । धान र जौको जमरालाई समृद्धि, सुख–शान्ति र घरपरिवारको सुरक्षाको प्रतीक मानिन्छ ।
फूलपातीको धार्मिक महत्त्व मात्र होइन, सामाजिक र सांस्कृतिक दृष्टिले पनि ठूलो अर्थ छ । यस दिन परिवारका सदस्य, छिमेकी र समुदायका मानिस एकै ठाउँमा भेला भएर सामूहिक पूजा–अर्चना, भजन–कीर्तन र आरती गर्छन् । पूजापछि प्रसाद वितरण गरिन्छ ।
ठूला–साना, धनी–गरिब सबै बराबरीको भावनामा पूजामा सहभागी हुने चलनले समाजमा एकता, मेलमिलाप र सांस्कृतिक ऐक्यबद्धतालाई मजबुत बनाउँछ । यसरी फूलपाती घर–घरको धार्मिक श्रद्धा मात्र नभई परिवार र समुदायको मेलमिलापको बलियो सूत्र पनि हो ।
