ललितपुरको पाटन दरबार सङ्ग्राहलयस्थित ऐतिहासिक मूलचोकमा ठेचो (थेच्व)को नवदुर्गा नाच प्रदर्शन हुँदा आज बिहान पुरानो दरबार परिसर भक्तिभाव र सांस्कृतिक रङले भरिएको थियो । नेवार समुदायको पुरानो र पवित्र परम्परामध्ये मानिने यो नाच दसैँका बेला विजयादशमीका दिन र कोजाग्रत पूर्णिमामा मङ्गलबजारमा वर्षको दुईपटक देखाउने चलन छ ।
नाचअघि बुधबार ठेच्वस्थित देवता घरबाट मुख्य देवता मू द्यः, मुकुन्डो, कलेवर पोसाक र गरगहनालाई खर्पनमा राखेर देवगणहरू मङ्गलबजार पुगेका थिए । नाच सुरु हुनुअघि ११ देवगण, तीन नाइके र गुठीयारसमेत जम्मा ३४ जनाले देवता घरमा विशेष पूजाअर्चना गरी आशीर्वाद लिएका थिए ।
ठेचोका नवदुर्गा गुठीका सदस्य विकास मालीका अनुसार यो नाच प्रत्येक वर्ष देवीको शक्तिपूजा र समुदायको एकताको प्रतीकका रूपमा मनाइन्छ । मानमानेश्वरी पायो जात्रा व्यवस्थापन समितिका सदस्य माधवश्याम शर्माका अनुसार मानमानेश्वरी देवीको निमन्त्रणामा ठेचोबाट नवदुर्गालाई मङ्गलबजार ल्याउने यो परम्परा पुरानै हो ।
निमन्त्रणा पाएका नवदुर्गा श्री भवानीका देवगणले मङ्गलबजारको चौबाटोमा मानमानेश्वरी भवानीलाई भेट गरी माला चढाउँछन्, अनि भैरव, बाराही र कालीले फूल अर्पण गरेर विमिरो फल उपहार दिने चलन रहेको शर्माले बताए । उनका अनुसार अष्टमातृका र नवदुर्गाबीच सासुबुहारी जस्तै आत्मीय सम्बन्ध ठानिन्छ ।
लिच्छवीकालीन परम्परासँग जोडिएको यो नाच लिच्छवी राजा मानदेवका इष्टदेवी मनमानेश्वरी अर्थात् पुरानो तलेजुसँग सम्बन्धित छ । स्थानीय सुनिल महर्जनका अनुसार वर्षेनी हुने यो प्रस्तुतिले नयाँ पुस्तालाई पुरानो सभ्यतासँग जोड्ने सेतुको काम गर्दै आएको छ । मूलचोकमा प्राचीन विधिअनुसार गरिएको नाचसँगै यस वर्षको दसैँ औपचारिक रूपमा सकिएको मानिन्छ ।
