डडेल्धुरा । सिँचाइ सुविधाको अभाव र प्रतिकूल मौसमका कारण डडेल्धुरामा हिउँदे खेती विस्तार हुन सकेको छैन। बर्खायाममा खेतीपाती गर्ने किसान हिउँद लागेसँगै अधिकांश जमिन बाँझै छाड्न बाध्य छन्। पर्याप्त पानी नहुनु, चिसो मौसम र शीतका कारण बालीमा क्षति पुग्ने जोखिमले किसान हिउँदे खेतीप्रति आकर्षित हुन सकेका छैनन्। कृषि ज्ञान केन्द्र डडेल्धुराको तथ्याङ्कअनुसार जिल्लामा १९ हजार दुई सय ६८ हेक्टर खेतीयोग्य जमिन छ। तीमध्ये १० हजार एक सय ९२ हेक्टरमा मात्रै खेती भइरहेको छ। खेती भइरहेको क्षेत्रफलमध्ये छ हजार आठ सय ९९ हेक्टरमा सिँचाइ सुविधा पुगेको छैन भने तीन हजार दुई सय ९३ हेक्टरमा मात्रै सुविधा उपलब्ध छ। केन्द्रका सूचना अधिकारी रामसिंह बोहराका अनुसार खेती भइरहेको जमिनको करिब ६८ प्रतिशत क्षेत्रमा सिँचाइ सुविधा नहुँदा हिउँदे बाली लगाउन समस्या भइरहेको छ। आलिताल गाउँपालिकाका किसान जोगराज भट्ट बर्खायाममा विभिन्न बाली तथा तरकारी खेती गर्ने गरे पनि हिउँदमा खेतबारी बाँझै राख्न बाध्य छन्। सिँचाइको व्यवस्था नहुँदा चिसोका कारण लगाएको बाली पनि नष्ट हुने जोखिम रहेकाले हिउँदमा खेती नगर्ने उनले बताए। कृषि ज्ञान केन्द्रका प्रमुख नरेन्द्र पनेरुका अनुसार जिल्लाका पहाडी क्षेत्रमा हिउँदे खेती गर्ने चलन कम छ। हिउँदमा बाँझो रहने जमिनको छुट्टै यकिन तथ्याङ्क नभए पनि जिल्लाका अधिकांश क्षेत्रमा खेतीयोग्य जमिन पूर्ण रूपमा उपयोग हुन नसकेको उनको भनाइ छ। हिउँदे खेती विस्तार गर्न सिँचाइ सुविधा बढाउनुका साथै स्थानीय हावापानी र भूगोल सुहाउँदो बाली छनोट गर्न आवश्यक रहेको पनेरुले बताए। शीत तथा विभिन्न रोगबाट बाली जोगाउने प्रविधिको प्रयोग गर्न सके किसानलाई हिउँदे खेतीतर्फ आकर्षित गर्न सकिने उनको भनाइ छ।