मकवानपुर — सामान्य विद्यालयले भर्ना लिन हिचकिचाउने, समाजले ‘रोग’ वा ‘पूर्वजन्मको पाप’ भनेर हेर्ने, अनि आफ्नै सन्तानको भविष्य अन्धकार देख्ने अभिभावकका लागि हेटौँडामा एउटा आशाको ठाउँ उभिएको छ — सञ्जीवनी अटिजम केयर सेन्टर।
यो केन्द्रको सुरुवात पीडाबाट भयो। आफ्ना सन्तानमा अटिजम देखिएपछि समाधान खोज्दै धाएकी हेटौँडाकी सुनिता सापकोटाले अन्य आमाहरूसँग मिलेर सञ्जीवनी खोलेकी हुन्। लक्ष्मी सापकोटा, अस्मिता पौडेल र प्रमीला पोखरेलसँगै उनले सुरु गरेको यो अभियानमा अहिले २५ जना विशेष आवश्यकता भएका बालबालिका अध्ययनरत छन्। हेटौँडाका मात्र होइन, पर्सा, चितवन र रौतहटबाट समेत अभिभावक आफ्ना सन्तान लिएर यहाँ आउँछन्।
सञ्जीवनीमा अक्षर चिनाउनुमात्र पढाइ होइन — दैनिक जीवनका सीप, सञ्चार, भावना नियन्त्रण र समाजमा घुलमिल हुन सिकाइन्छ। अकुपेशनल, स्पिच र बिहेभियर थेरापीमार्फत बालबालिकाको व्यक्तिगत क्षमता अनुसार तालिम दिइन्छ। ‘हिजोसम्म आँखा जुधाउन नसक्ने नानीबाबुहरू आज शब्द उच्चारण गर्न थालेका छन्,’ एक शिक्षक भन्छन्।
तर यो आशाको घर आफैँ अस्तित्वको लडाइँमा छ। तालिम प्राप्त थेरापिस्टको अभाव, नियमित आर्थिक स्रोतको कमी र भाडाको ठाउँको अनिश्चितता संस्थापकका मुख्य चिन्ता हुन्। वडाध्यक्षको सहजीकरणमा हेटौँडा–१६ स्थित बन्द त्रिभुवन माविको पुरानो भवनमा सञ्चालन भइरहेको केन्द्र सधैँका लागि सुरक्षित छैन।
‘हामीले नाफा कमाउन यो सुरु गरेका होइनौँ,’ सुनिता भन्छिन्, ‘नानीबाबुहरूलाई बाँच्ने र सिक्ने अधिकार छ भनेर देखाउन खोजेका हौँ।’
