कैलालीकी दीपा नेपालीले यस वर्षको दसैँ घरभित्र होइन, खुला सडकमै मनाउने भएकी छिन्। आठ वर्षअघि स्नातकोत्तर अध्ययन र सरकारी सेवाको सपना बोकेर घोडाघोडी नगरपालिकाबाट काठमाडौं छिरेकी उनले राजधानीमा जातीय विभेदको तीतो अनुभव सँगाल्नुपर्‍यो। जातका कारण कोठा भाडामा नपाउनु, जात थाहा पाएपछि डेराबाट निकालिनु र पहिचान लुकाएर बस्नुपर्ने बाध्यताले उनलाई आन्दोलनको बाटोमा धकेल्यो। त्यसैको विरुद्ध काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा उनले सुरु गरेको धर्ना १८५ दिन पुगेको छ।”हामी सधैं दसैँ घरमै मनाउँथ्यौं। यसपटक पनि परिवारसँगै बस्ने रहर थियो, तर माग पूरा नभएसम्म सडक छाड्दिनँ,” दीपाले बताइन्। उनको आन्दोलनको नारा छ — “सरकार, कोठा खाली छ ?”उनले पटकपटक प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहलाई समेत यस विषयमा निकास दिन आग्रह गरेकी छन्। तर यति लामो समय सडकमा बस्दा पनि सरकारले औपचारिक वार्ताका लागि नबोलाएको उनको गुनासो छ। आन्दोलन सुरु भएपछि संसद्को कानुन, न्याय तथा मानव अधिकार समितिबाट सम्पर्क भए पनि माग सम्बोधनका लागि ठोस पहल नभएको र महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयमा भएको छलफल पनि कुराकानीमै सीमित भएको उनी बताउँछिन्।जात सोधेर कोठा भाडामा विभेद गर्न नपाइने स्पष्ट कानुनी व्यवस्था, जातीय भेदभावविरुद्ध शून्य सहनशीलता नीतिको व्यवहारिक कार्यान्वयन र विभेदरहित आवासको अधिकार उनका प्रमुख माग हुन्। यति लामो संघर्षमा दलित समुदाय, अधिकारकर्मी संस्था र राजनीतिक प्रतिनिधिबाट अपेक्षित साथ नपाएको उनले बताए पनि गैरदलित समुदायका युवाले ऐक्यबद्धता जनाएको उनी बताउँछिन्।