युरोपका विभिन्न देशमा उडिरहेका विमानमा बम राखिएको भन्दै आएका झुटा धम्कीका कारण बिहीबार एकै दिन २१ भन्दा बढी हवाई सेवा प्रभावित भएका छन् । धम्कीपछि केही विमानको बाटो परिवर्तन गरियो भने केहीलाई आपत्कालीन अवतरण गराइयो । तर, सुरक्षा जाँचमा अहिलेसम्म कुनै पनि विमानमा विस्फोटक पदार्थ वा शंकास्पद वस्तु फेला परेको छैन ।
बेलायतकी यातायातमन्त्री हेइडी अलेक्जेन्डरले यस घटनालाई दुर्भावनापूर्ण झुटा धम्कीको संज्ञा दिएकी छन् । धम्कीपछि विमानको सुरक्षाका लागि विभिन्न देशका वायुसेनाले लडाकु विमान परिचालन गरेका थिए । इटालीको वायुसेनाले हेलसिन्कीबाट रोम जाँदै गरेको फिनएयरको विमानलाई लडाकु जेटमार्फत सुरक्षा दिएको थियो । क्रोएसियाको वायुसेनाले आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेपछि उक्त विमान इटालीको वायुसेनालाई जिम्मा लगाएको थियो ।
बुल्गेरियातर्फ गइरहेका र्यानएयरका तीनवटा विमानलाई पनि सैन्य विमानले सुरक्षा दिएका थिए । तीमध्ये दुईवटा विमान डेनमार्कको कोपनहेगन र स्पेनको म्याड्रिडबाट सोफिया पुगेका थिए भने लन्डनबाट आएको अर्को विमान बुल्गेरियाकै प्लोभ्दिभमा सुरक्षित अवतरण गरिएको थियो ।
डब्लिनबाट रोमका लागि उडेको एर लिङ्गसको विमानलाई भने फ्रान्सको इभ्रुस्थित सैन्य विमानस्थलमा डाइभर्ट गरिएको थियो । फ्रान्सेली प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुको कार्यालयका अनुसार विमान सुरक्षित अवतरण गरेपछि विस्फोटक पदार्थ निष्क्रिय पार्ने टोलीले जाँच गरेको थियो । फ्रान्सेली अधिकारीले पाइलटले सुरक्षा निकायसँग अपेक्षाअनुसार सहकार्य नगरेको बताए पनि एर लिङ्गसले भने आफ्ना पाइलटले पूर्ण सहकार्य गरेको जनाएको छ ।
इटालीको रोमस्थित विमानस्थलमा रोम आउन लागेका विमानलाई लक्षित गरी इमेलमार्फत धम्की आएको थियो । उक्त इमेल आफूलाई ‘फाइटर्स अफ द मेल स्टेट’ बताउने समूहका तर्फबाट पठाइएको थियो । समूहले आफूहरू नारीवादी शासन व्यवस्थालाई निशाना बनाइरहेको दाबी गरेको थियो । चेक गणतन्त्रको प्रागमा बमको धम्कीपछि अवतरण गरेका चारवटा विमानमा प्रहरीले सुरक्षा जाँच गरेको थियो । ती विमानमा अस्थायी रूपमा बनाइएको विस्फोटक उपकरण रहेको आशंका गरिएको थियो, तर कुनै पनि विमानमा विस्फोटक पदार्थ फेला परेन ।
यसअघि मंगलबार पनि युरोपका कम्तीमा २५ वटा उडान बमको धम्कीबाट प्रभावित भएका थिए । ती घटनामा पनि कुनै विस्फोटक पदार्थ फेला परेको थिएन । समाचार एजेन्सी एपीले एकै दिन यति धेरै उडान प्रभावित हुनु असामान्य रहेको जनाएको छ ।
ब्रसेल्सस्थित ब्रुगेल थिंक ट्यांकका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता ज्याकोब फङ्क किर्केगार्डले यस्ता धम्कीले युरोपेली सरकार र विमानस्थलका अधिकारीहरूको सुरक्षा प्रतिक्रिया तथा आपसी समन्वयको परीक्षण गरिरहेको हुन सक्ने बताएका छन् । उनका अनुसार यस्ता गतिविधिको उद्देश्य युरोपको हवाई यातायात प्रणालीप्रति अनिश्चितता र अविश्वास सिर्जना गर्नु हुन सक्छ । यसले विमानस्थलको सुरक्षा जाँच, अनुसन्धान र विमान सफाइमा अतिरिक्त खर्च बढाउनुका साथै हवाई यातायातको नियमित तालिका नै प्रभावित पार्न सक्छ ।
इंग्ल्यान्डको कोभेन्ट्री विश्वविद्यालयका उड्डयन सुरक्षा विषयका भिजिटिङ प्रोफेसर फिलिप बाउमका अनुसार एउटा उडान प्रभावित हुँदा विमान कम्पनीलाई दुई लाख ५० हजार अमेरिकी डलरसम्म खर्च हुन सक्छ । यस्ता घटनाले चालक दलको कार्यअवधि थपिने, वैकल्पिक कर्मचारी परिचालन गर्नुपर्ने र यात्रुले अर्को उडान छुटाउनेजस्ता समस्या निम्त्याउने उनले बताएका छन् ।
युरोपेली संघका यातायात आयुक्त अपोस्टोलोस त्जित्जिकोस्तासले घटनाहरू आपसमा सम्बन्धित छन् वा छैनन् भन्ने निष्कर्ष निकाल्न हतार गर्न नहुने बताएका छन् । घटनाबारे विभिन्न देशमा अनुसन्धान भइरहेको र हवाई सुरक्षासम्बन्धी सूचना आदानप्रदान गर्ने युरोपेली संघको संयन्त्र सक्रिय बनाइएको उनले जानकारी दिएका छन् । अहिलेसम्म यस साताका धम्की एउटै समूहले दिएको हो वा फरक–फरक समूह संलग्न छन् भन्ने खुलेको छैन । धम्की दिनुको उद्देश्यबारे पनि अनुसन्धान भइरहेको छ ।
