काठमाडौं — विदेशी पर्यटक आगमनको मुख्य मौसम सुरु भएसँगै सेयर बजारको होटल तथा पर्यटन समूहमा केही चहलपहल देखिएको छ। अक्टोबरमा नेपाल आएका विदेशी पर्यटकको संख्या अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको तुलनामा ३.४ प्रतिशतले बढेर १ लाख ३२ हजार नाघेको नेपाल पर्यटन बोर्डको तथ्यांक छ। गत वर्ष अक्टोबरमा १ लाख २८ हजार पर्यटक आएका थिए।
नेपाल स्टक एक्सचेन्जको तथ्यांक अनुसार असोज १९ (अक्टोबर ५) मा ६,९०३.८१ अंकमा रहेको होटल तथा पर्यटन समूहको सूचक कात्तिक ११ सम्म ७ हजारमुनि नै रह्यो। कात्तिक १२ मा सूचक ७,०७८.६२ अंकमा पुग्यो र त्यसयता बिहीबारसम्म ७ हजारमाथि नै छ। असोज १९ को तुलनामा सूचक करिब १.६ प्रतिशत माथि छ, तर पछिल्ला दुई दिनको सामान्य गिरावटले यो वृद्धि कति टिक्छ भन्ने निश्चित छैन।
पर्यटक बढ्नु होटल व्यवसायका लागि राम्रो संकेत हो, तर पर्यटक बढ्नु र कम्पनीको नाफा बढ्नु एउटै कुरा होइन। कोठा भाडामा दिइएको छुट, कर्मचारी, खाना, बिजुली र ऋणको ब्याज खर्च बढेमा आम्दानी बढेर पनि नाफा घट्न सक्छ।
नेप्सेको यस समूहमा सोल्टी होटल, तारागाउँ रिजेन्सी होटल, ओरियन्टल होटल्स, सिटी होटल, चन्द्रागिरि हिल्स, होटल फरेस्ट इन, बन्दीपुर केबलकार एन्ड टुरिजम र कालिन्चोक दर्शन गरी आठ कम्पनी छन्। सबैको व्यवसाय एउटै प्रकृतिको छैन — केही होटल मात्र सञ्चालन गर्छन् भने केहीमा केबलकार र रिसोर्टजस्ता पूर्वाधार जोडिएका छन्, त्यसैले पर्यटक बढ्दा सबै कम्पनीलाई समान फाइदा हुँदैन।
लगानी गर्नुअघि कम्पनीको आम्दानी र नाफा, कोठा भरिने दर र प्रतिकोठा औसत आम्दानी, ऋण र ब्याज खर्च, प्रतिसेयर आम्दानी र मूल्य–आम्दानी अनुपातजस्ता मूल्यांकन, र मूल्यसँगै कारोबार रकम हेर्नु जरुरी छ। सूचक बढेको आधारमा मात्र सबै कम्पनीको अवस्था सुध्रिएको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन।
