काठमाडौंको धापासीमा हुर्किएका डा. सुरजबहादुर थापा आज नर्वेको ओस्लो विश्वविद्यालयमा प्राध्यापकका रूपमा मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धानको नेतृत्व गर्छन्। देश छाडेपछि मानिसको मनमा के परिवर्तन आउँछ भन्ने प्रश्न उनको अनुसन्धानको केन्द्रमा छ। शरणार्थी, विस्थापित र युद्ध–आघातबाट प्रभावित मानिसको मानसिक अवस्थाबारे उनले लामो अध्ययन गरेका छन्।
उनको डाक्टर बन्ने चाहना पीडाबाट जन्मिएको थियो। दुई वर्षकी बहिनी समयमै उपचार नपाएर बितेपछि उनी चिकित्सक बन्ने अठोटमा लागे। शिवपुरी माध्यमिक विद्यालयबाट एसएलसीपछि उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट स्वर्ण पदकसहित एमबीबीएस पूरा गरे। नर्भिक अस्पतालमा काम गर्दा भुटानी शरणार्थीसम्बन्धी अनुसन्धानले उनलाई विस्थापन र मानसिक स्वास्थ्यतर्फ डोर्यायो।
सन् १९९५ मा विद्यार्थी आदानप्रदान कार्यक्रममा पहिलोपटक स्विडेन पुगेका उनी १९९९ मा नर्वे गए। दुईवर्षे एमफिलपछि सन् २००२ मा विद्यावारिधिका लागि फर्किए र ‘आप्रवासन र मानसिक स्वास्थ्य’ विषयमा पीएचडी गरे। सन् २००६ देखि ओस्लो विश्वविद्यालय अस्पताल र सन् २०१६ देखि ओस्लो विश्वविद्यालयसँग जोडिएका उनले ५० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान प्रकाशन गरेका छन्।
नेपालसँगको सहकार्यमा उनले पाँच–छ वर्षको निरन्तर प्रयासमा करिब १५० विद्यार्थी तथा प्राध्यापकको शैक्षिक आदानप्रदान गराए। नेपालका ६ जना मनोचिकित्सक तथा मनोवैज्ञानिकले नर्वेमा विद्यावारिधि गर्ने अवसर पाए। त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल, इन्स्टिच्युट अफ मेडिसिन र कान्ति अस्पतालसँगको सहकार्यबाट मानसिक स्वास्थ्यका एमडी, एमफिल र पीएचडी पाठ्यक्रम विकासमा समेत सहयोग पुर्याएको उनले बताएका छन्। उनी नेपाली भाषामै मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी पुस्तक लेख्ने तयारीमा छन्।
