दसैँ पर्वका अवसरमा बाँकेका थारु गाउँबस्तीमा परम्परागत सखिया नाचको रौनक छाएको छ। दसैँ आउनुभन्दा केही दिनअघिदेखि सुरु हुने यो नाच पर्व सकिएको केही दिनसम्म चल्ने हुँदा थारु समुदायका गाउँबस्तीमा सांस्कृतिक उत्सवको माहोल बनेको छ।
थारु बाहुल्य गाउँका अधिकांश बस्तीमा हरेक दिन साँझ युवायुवती सखिया नाचमा रमाउने गरेका छन्। दिनभरको काम सकेर साँझपख सामूहिक रूपमा नाचिने यस नाचले गाउँमा आपसी सद्भाव, एकता र सांस्कृतिक पहिचानलाई जीवन्त बनाएको छ।
कोहलपुर नगरपालिका–१० मैटहवाका थारु अगुवा दीपेन्द्र चौधरीले पछिल्लो समय गाउँबस्तीमा दैनिकजसो सखिया नाच हुन थालेपछि दसैँको रौनक थपिएको बताए। नाचका क्रममा दुष्टात्माबाट जोगिन गुरुवाको व्यवस्था गर्ने र गाउँका बरघर तथा भद्रभलादमीले यसको संरक्षण–व्यवस्थापनमा भूमिका निर्वाह गर्ने परम्परा रहेको उनको भनाइ छ।
राप्तीसोनारी गाउँपालिका–बैजापुरका थारु अगुवा विक्रम थारुका अनुसार सखिया नाचमा युवतीले नृत्य गर्ने र युवाले मादल बजाउने चलन छ। चारदेखि पाँच जना युवाले मादल बजाउने गर्छन् र मादलको संख्या तथा ताल बढ्दै जाँदा नाचको आकर्षण पनि बढ्ने गर्छ।
नाचमा १५ देखि २० जना युवती सहभागी हुन्छन्। उनीहरू सेतो फरिया, रातो चोलिया र रातो रिबनसहित थारु संस्कृति झल्काउने पहिरन र गहनामा सजिन्छन्। डेमनडौरा, घोटैली, जगनथ्वा, शिव–पार्वती, पाण्डव र कृष्णलगायत देवीदेवताको स्तुति गीतमार्फत गरिन्छ र गीतबाट समुदायको शान्ति, सुख तथा सुरक्षाको कामना गर्ने परम्परा छ।
नाच सकिएपछि सहभागीले सङ्कलन गरेको रकमबाट माछा, मासु तथा अन्य परिकार बनाएर सामूहिक भोजन गर्ने चलनले समुदायबीचको सम्बन्ध प्रगाढ बनाउन सहयोग पुग्दै आएको छ।
