भुटानले आइतबार एकै दिनमा १०८ वटा बौद्ध स्तुप निर्माण गरेर विश्वको ध्यान तानेको छ। गेलेफुमा बन्न लागेको ‘माइन्डफुलनेस सिटी’ को तयारीस्वरूप ४० हजारभन्दा बढी स्वयंसेवक मध्यरातपछि काममा जुटेका थिए र साँझसम्म सबै स्तुप तयार पारेका थिए।
भारतसँगको सीमा नजिकै नदी किनारमा १२ किलोमिटर लामो क्षेत्रमा फैलिएका यी स्तुप प्रत्येक १५ मिटर अग्ला छन्। आयोजकहरूका अनुसार १०८ वटै स्तुपको कुल उचाइ इजिप्टको गिजास्थित ग्रेट पिरामिडको उचाइभन्दा १० गुणा बढी हुन्छ। स्वयंसेवकहरूले यस सामूहिक श्रमलाई ‘प्रार्थनाको भौतिक रूप’ भनेका छन्।
चीन र भारतबीच रहेको भूपरिवेष्टित भुटानको जनसङ्ख्या करिब आठ लाख छ। कुल राष्ट्रिय खुसीलाई प्राथमिकता दिने नीतिका लागि परिचित यो देशले नयाँ सहरमार्फत अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र विदेशिने युवालाई स्वदेशमै रोक्ने लक्ष्य राखेको छ। परियोजनाको अनुमानित लागत दुई करोड १० लाख अमेरिकी डलर रहेको छ।
भुटानका राजा जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुकले सन् २०२४ मा शाही आदेशमार्फत यो विशेष क्षेत्र स्थापना गरेका थिए। सहर छिमेकी भारतीय राज्य आसामको रेल सञ्जालसँग जोडिनेछ भने सन् २०२९ मा यहाँ अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य छ। भारतीय अर्बपति गौतम अदानीको नेतृत्वमा रहेको अदानी समूह गत जनवरीमा यस सहरको संस्थापक सदस्यका रूपमा जोडिएको थियो।
भुटानले आफ्नो अतिरिक्त जलविद्युत् प्रयोग गरी बिटक्वाइन उत्खनन गर्दै आएको छ र सहरको विकासमा डिजिटल सम्पत्तिको उपयोग गर्ने योजना बनाएको छ। तर महत्वाकांक्षी योजना साकार पार्न आवश्यक लगानी जुटाउन सक्नेमा विश्लेषकहरूले प्रश्न उठाएका छन्।
युवालाई रोजगारी पाउन सहयोग गर्ने संस्थाका प्रमुख ६५ वर्षीय निमा ग्याल्चेनले यस घटनालाई भावी पुस्ताले समेत स्मरण गर्ने बताए। समारोहमा सहभागी स्थानीय बासिन्दा ५६ वर्षीया बिष्णु माया मोक्ताङले प्रस्तावित सहरको विकास हेर्न आफू उत्साहित रहेको बताइन्।
