काठमाडौं । कम उमेरमै देखिएको टाइप–२ मधुमेहमा सघन खानपान र व्यवस्थित व्यायामको कार्यक्रम प्रभावकारी देखिएको छ । अक्टोबर १ मा द ल्यान्सेट रिजनल हेल्थ–अमेरिकाज जर्नलमा प्रकाशित अध्ययनले यस्तो नतिजा देखाएको हो ।
अध्ययनमा १८ देखि ४५ वर्ष उमेर समूहका ९६ जना वयस्क सहभागी थिए । उनीहरू सबै मोटोपनको समस्याबाट ग्रसित थिए र पछिल्लो छ वर्षभित्र उनीहरूमा टाइप–२ मधुमेह भएको पत्ता लागेको थियो । सहभागीको औसत उमेर करिब ३८ वर्ष थियो भने उनीहरूमा औसत दुई वर्षभन्दा केही बढी समयदेखि मधुमेह थियो । क्यानडा र बेलायतका अनुसन्धान केन्द्रमा यो परीक्षण गरिएको थियो ।
सहभागीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिएको थियो । एउटा समूहलाई सघन खानपान तथा व्यायाम कार्यक्रम लागू गरियो भने अर्को समूहलाई नियमित चिकित्सकीय उपचार जारी राख्न दिइयो । छ महिनापछि सघन कार्यक्रममा सहभागीमध्ये ५४ प्रतिशतमा मधुमेह रिमिसन भएको पाइयो । सामान्य उपचार जारी राखेको समूहमा यस्तो नतिजा देखिनेको संख्या जम्मा चार प्रतिशत थियो ।
अध्ययनमा रिमिसन भन्नाले कम्तीमा तीन महिनासम्म रगतमा चिनीको मात्रा घटाउने औषधि नखाई हेमोग्लोबिन एवानसीको स्तर ६.५ प्रतिशतभन्दा कम हुनु भन्ने परिभाषा दिइएको थियो । सघन कार्यक्रम अपनाउने समूहले सामान्य उपचार समूहको तुलनामा औसत ७.५ किलोग्राम बढी तौल घटाएका थिए ।
कार्यक्रमको सुरुका १२ हप्तासम्म सहभागीले दैनिक ८०० देखि ९०० क्यालोरी मात्रै उपभोग गर्नुपर्ने थियो । पहिलो दुई हप्तासम्म उनीहरूलाई नियमित खानाको सट्टा पोषणयुक्त खाना प्रतिस्थापन गर्ने विशेष आहार दिइएको थियो । तेस्रो हप्तादेखि उनीहरूले हप्तामा दुईपटक विशेषज्ञको निगरानीमा एरोबिक र प्रतिरोधात्मक व्यायाम गर्न थालेका थिए ।
तर अध्ययनमा सहभागीमध्ये जम्मा ४० प्रतिशतले मात्रै कार्यक्रमका सबै सर्त पूरा गरेका थिए । जर्ज वासिङ्टन विश्वविद्यालयकी क्लिनिकल एसोसिएट प्रोफेसर डा. लियाना वेनका अनुसार दैनिक ८०० देखि ९०० क्यालोरी मात्रै उपभोग गर्नु धेरै मानिसका लागि कठिन हुनुका साथै चिकित्सकीय निगरानीबिना सुरक्षित नहुन सक्छ । रिमिसन हुनु भनेको रोग पूर्ण रूपमा निको हुनु होइन, त्यसपछि पनि रगतमा चिनीको मात्रा नियमित परीक्षण गर्नुपर्ने हुन्छ ।
