काठमाडौँ । आगामी मङ्सिर २३ र २४ गते काठमाडौँमा आयोजना हुने नेपाल पूर्वाधार सम्मेलन २०२६ मा झन्डै १७ अर्ब अमेरिकी डलर, अर्थात् करिब साढे २६ खर्ब रुपैयाँ बराबरका २३ वटा ठूला आयोजना अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्तासामु प्रस्तुत गरिने भएका छन्।
सडक, ऊर्जा, सहरी विकास, उद्योग र प्रविधिसहित नौ क्षेत्रका आयोजनालाई आगामी पाँचदेखि सात वर्षभित्र मुलुकको अर्थतन्त्र १०० अर्ब डलर पुर्याउने लक्ष्यसँग जोडिएको छ। सम्मेलनमा सडक यातायातका ६, ऊर्जाका ५, सहरी विकासका ४ र उद्योगका ३ आयोजना राखिनेछन् भने कृषि, बहुउद्देश्यीय, पर्यटन, प्रविधि पूर्वाधार र मिश्रित परियोजना एक–एक वटा प्रस्तुत गरिनेछन्।
यातायाततर्फ कोहलपुर–सुर्खेत र बुटवल–पोखरा एक्सप्रेसवे तथा दाउन्ने, धरान–लेउती र माझीटार–शक्तिखोर सुरुङमार्ग रहेका छन्। ऊर्जातर्फ १०६१ मेगावाटको माथिल्लो अरुण, ६३५ मेगावाटको दूधकोशी जलाशययुक्त आयोजना, तमोर जलाशययुक्त आयोजना र १२ सय मेगावाटको बूढीगण्डकी आयोजना छन्। कर्णाली र भेरी एचभीएसी प्रसारण लाइन पनि शोकेसमा राखिएको छ।
उद्योगतर्फ बाँकेको नौबस्ता र चितवनको शक्तिखोर औद्योगिक क्षेत्र तथा नवलपरासीको धौबादी फलाम कारखाना प्रस्तुत गरिनेछन्। प्रविधितर्फ रोलवालिङ वा मुस्ताङमा एआई डाटा सेन्टर र काठमाडौँमा मल्टिहब आईसीटी पार्कको प्रस्ताव छ भने पर्यटनतर्फ निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र खप्तड एकीकृत इको–टुरिजम परियोजना रहेका छन्।
लगानीकर्ताको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सरकारले सम्मेलनअघि नै ५९ वटा ऐनका ४९४ वटा दफा संशोधनको तयारी अन्तिम चरणमा पुर्याएको छ। आयोजनाप्रति अन्तर्राष्ट्रिय चासो बढाउन नोभेम्बर १९ मा नयाँ दिल्ली, नोभेम्बर २५ मा दुबई र नोभेम्बर ३० मा बेइजिङमा रोडशो आयोजना गरिनेछ।
