काठमाडौँ । भोटेकोशीको बाढीले बिस्थापित गरेका टिमुरेवासी अहिले काठमाडौँको स्वयम्भूस्थित मुस्ताङ गुम्बाको आँगनमा बसिरहेका छन्, तर उनीहरूको मन अझै रसुवाकै चिसो हावा र ढुङ्गा–माटोमा अल्झिएको छ । गत भदौ १० को बिहान उर्लिएको बाढीले केही मिनेटमै उनीहरूको थातथलो र आफन्त बगाएको थियो । सरकारी हेलिकप्टरबाट उद्धार गरी गुम्बामा राखिएका करिब २०० जना पीडितलाई बिस्थापित भएको झन्डै दुई महिना भइसकेको छ ।
सीमापार व्यवसायी संघका अध्यक्ष कामी नुर्पु तामाङले पाँच वर्षको पसिनाले टिमुरेमा उभ्याएको होटल बाढीले सखाप पारेको छ । बाढी आउँदा उनको होटलमा रहेका ११७ कैलाश तीर्थयात्री खाजा खाएर घाट्टेखोला तिर निस्किएका थिए । नाकादेखि टिमुरेसम्मका ९–१० वटा ठूला होटल भरिभराउ थिए, कसैले नाका काट्न पाएनन् ।
बाढीमा ज्यान गुमाएका आफन्तको मोक्षका लागि पीडितहरूले ४९ दिने ‘घेवा’ संस्कार सम्पन्न गरिसकेका छन् । सरकारले दिने भनेको १५ हजार रुपैयाँ कोठाभाडा भने अहिलेसम्म हात परेको छैन ।
‘अब हामीलाई राहत होइन, पुनर्वास चाहिन्छ,’ कामी नुर्पु भन्छन् । पुरानो बाढीजोखिमयुक्त बगरमा फर्किन उनीहरू चाहँदैनन्, तर पैतृक भूमि छाड्न पनि तयार छैनन् । उनीहरूको एउटै माग छ — टिमुरेदेखि आधा घण्टामाथिको सुरक्षित गाउँ खैदीमा एकीकृत बस्ती । विद्यालयका प्रधानाध्यापक फुर्बु दोर्जे घलेका अनुसार त्यहाँ दुई–तीन सयभन्दा बढी परिवार अट्ने जमिन छ र योजनाबद्ध पुनर्वास नै सबैभन्दा दिगो विकल्प हो ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी डा. घर्मराज उप्रेतीले उच्च जोखिम भएका क्षेत्रमा बस्ती नबसाउने नीतिअनुसार पुनर्वासको गृहकार्य अघि बढेको र जग्गाको लेखाजोखा नापी विभागमार्फत भइरहेको बताए ।
