भोजपुर । नयाँ पुस्ताले चासो देखाउन छाडेपछि भोजपुरका गाउँघरमा माटाका भाँडा बनाउने परम्परा क्रमशः हराउँदै गएको छ । घरायसी कामदेखि धार्मिक तथा सांस्कृतिक अनुष्ठानसम्म प्रयोग हुने गाग्री, हाँडी, घैँटो र धुपौरो जस्ता माटाका सामग्री अहिले गाउँघरमा कमै मात्र देखिन्छन् ।
यो चलन हराउनुको मुख्य कारण सीपको हस्तान्तरण नहुनु हो । पहिले पुस्ताले सीप सिकाउँदै आउने यो पेसा अहिले नयाँ पुस्ताको आकर्षणमा पर्न सकेको छैन । उपयुक्त माटो छनोट गर्ने, मुछ्ने, आकार दिने र उपयोगयोग्य बनाउने प्रक्रियामा सीप, अनुभव र समय आवश्यक पर्छ । तर परिश्रम र आम्दानीबीच तालमेल नदेख्दा युवाले यसलाई रोजगारीका रूपमा अपनाउन छाडेका छन् ।
अरुण गाउँपालिका–७ का स्थानीय लक्ष्मीप्रसाद अधिकारीका अनुसार सीप हस्तान्तरण नभएकैले यो परम्परागत पेसा सङ्कटमा परेको हो । रामप्रसादराई गाउँपालिका–८ बासी रुपमान श्रेष्ठको बुझाइमा भाँडाको प्रयोग घट्दै जाँदा तिनलाई बनाउने सीप र त्यससँग जोडिएको मौलिक संस्कृति नै हराउने जोखिम बढेको छ ।
प्लास्टिक र स्टिलका भाँडाले माटाका भाँडाको ठाउँ लिएको अहिलेको अवस्थामा परम्परागत सामग्रीको महत्वबारे नयाँ पुस्तालाई जानकारी गराउँदै सीप सिकाउने अभियान स्थानीयस्तरमै चलाउनुपर्ने सुझाव पनि उनीहरूले दिएका छन् । गाउँघरको पहिचानसँग जोडिएको यो परम्परा जोगाउने हो भने सीप सिकाइ र प्रयोग प्रोत्साहन दुवैमा जोड दिनुपर्ने देखिएको छ ।
