अमेरिकी सेनामा कार्यरत सैनिकसँगै विदेश पुगेका कतिपय परिवार सम्बन्धविच्छेदपछि त्यहीँ अलपत्र पर्ने गरेका छन्। अमेरिकी समाचार संस्था सीएनएनले अमेरिका, जर्मनी, स्पेन, बेलायत र जापानमा रहेका एक दर्जनभन्दा बढी वर्तमान तथा पूर्व सैनिक परिवारका सदस्यसँग कुरा गरेर तयार पारेको विवरणमा यस्तो समस्या उजागर भएको हो। सम्बन्धविच्छेदपछि धेरैले बसोबासको कानुनी हैसियत गुमाउने, सन्तानको अभिभावकत्वका लागि विदेशी अदालत धाउनुपर्ने र आर्थिक संकट झेल्नुपरेको छ।
स्पेनमा बस्दै आएकी पूर्व सैनिक पत्नी क्रिस्टिना फुलर सात वर्षदेखि यस्तै अवस्थामा छिन्। अमेरिकी नौसेनामा कार्यरत उनका श्रीमान सन् २०१९ मा स्पेनको रोटा नौसैनिक अखडामा सरुवा हुँदा उनी दुई वर्षीय छोरासहित त्यहाँ पुगेकी थिइन्। सन् २०२१ मा श्रीमानले सम्बन्धविच्छेदको मुद्दा दायर गरेपछि स्पेनी अदालतले दुवै अभिभावकको सहमतिबिना बच्चालाई देशबाहिर लैजान रोक लगायो। अर्को वर्ष श्रीमान अमेरिका फर्किए पनि उनी छोरासहित स्पेन छाड्न सकिनन्।
जर्मनीमा जोसे ‘ट्रे’ गन्जालेज छोरा छाडेर अमेरिका फर्किन बाध्य भए, किनकि उनको आवासीय हैसियत श्रीमतीसँग जोडिएको थियो। बेलायतमा रहेकी ब्रान्डिलिन कोहिया हप्तामा ५५ घण्टा काम गर्दै मासिक एक हजार तीन सय अमेरिकी डलर सहयोग पाइरहेकी छन्। सन् १९८० को हेग महासन्धिका कारण बालबालिका लामो समय बसेको देशलाई उसको सामान्य आवासीय स्थान मानिने भएकाले अभिभावकत्वको विवाद विदेशी अदालतकै कार्यक्षेत्रमा पर्छ।
सिराक्युज विश्वविद्यालयको अध्ययनले सैनिकका जीवनसाथीको बेरोजगारी दर सर्वसाधारणका जीवनसाथीको तुलनामा करिब चार गुणा बढी र औसत आम्दानी ४२ प्रतिशत कम रहेको देखाएको छ। गत अगस्टमा जर्मनीमा तीन सन्तानसहित अलपत्र पर्न सक्ने भन्दै जेमी लेनियोले सार्वजनिक गरेको भिडियो ४८ घण्टामै करिब पाँच लाख पटक हेरियो। त्यसपछि अमेरिकी नौसेनाका कार्यवाहक सचिव हङ काओले प्रतिक्रिया दिए र उनी तीन सन्तानसहित दक्षिणी क्यालिफोर्निया फर्किन सफल भइन्। प्रभावित परिवारले विदेश जानुअघि नै सम्बन्धविच्छेद, अभिभावकत्व र आवासीय हैसियतबारे स्पष्ट जानकारी दिनुपर्ने माग गरेका छन्।
