काठमाडौं । बाह्रौं शताब्दीमा बनेको सुनौलो जलप लगाइएको तामाको मञ्जुश्री मूर्ति हङकङमा भएको लिलामीमा झन्डै दुई अर्ब ३७ करोड नेपाली रुपैयाँमा बिक्री भएको छ । क्रिस्टीज लिलामी गृहमा आयोजित उक्त लिलामीमा लामो समयसम्म चलेको प्रतिस्पर्धात्मक बोलीपछि मूर्ति १३ करोड ७३ लाख ५० हजार हङकङ डलरमा बिक्री भएको हो ।
यो रकम लिलामी गृहले अनुमान गरेको न्यूनतम मूल्यभन्दा दोब्बरभन्दा बढी हो । यस बिक्रीसँगै हिमालय क्षेत्रमा बनेका सुनौलो जलप लगाइएका कांस्य मूर्तिको लिलामीमा नयाँ विश्व कीर्तिमान बनेको छ । त्यो सत्रमा बिक्री भएका कलाकृतिमध्ये यो मूर्ति सबैभन्दा महँगो समेत ठहरिएको छ ।
९३ सेन्टिमिटर अग्लो मूर्ति नेपालको ऐतिहासिक नेवार कला परम्परामा निर्माण गरिएको हो । धातुकलामा उत्कृष्ट मानिने लिच्छविकालीन परम्पराले हिमाली बौद्ध कलामा गहिरो छाप छाडेको इतिहास छ ।
मूर्तिमा पारलौकिक प्रज्ञाका बोधिसत्त्व मञ्जुश्री चित्रण गरिएको छ । उनको काँधनजिक फुलेको कमलमाथि राखिएको प्रज्ञापारमिता सूत्रका आधारमा मूर्तिको पहिचान गरिएको हो ।
अभिलेखअनुसार सन् २००२ सम्म यो मूर्ति स्विट्जरल्यान्डको जेनेभामा रहेको जर्ज अर्टिज सङ्ग्रहमा थियो । त्यसपछि यो निजी सङ्ग्रहकर्ताहरू हुँदै न्युयोर्क र एसियाका विभिन्न व्यक्तिको हातमा पुगेको थियो ।
मूर्तिको ऐतिहासिक बिक्रीपछि नेपालको पुरातात्विक सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण र अभिलेखीकरणबारे अन्तर्राष्ट्रिय बहस फेरि चुलिएको छ ।
