नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सरकारी लगानी रहेका आधा दर्जनभन्दा बढी ठूला जलविद्युत् र सौर्य आयोजनाको विद्युत् खरिद सम्झौता गर्ने तयारी गरेको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले सम्झौतासम्बन्धी तयार भएको प्रतिवेदनमाथि छलफल गर्दै तत्काल प्रक्रिया अघि बढाउन निर्देशन दिएका छन्।
ऊर्जा मन्त्रालयका अनुसार सम्झौता दुई चरणमा अघि बढाइनेछ। पहिलो चरणमा सरकारी लगानीका र दोस्रो चरणमा निजी क्षेत्रका आयोजनाको विद्युत् खरिद सम्झौता गर्ने तयारी छ।
पहिलो चरणमा २१० मेगावाटको चैनपुर सेती, ४३९ मेगावाटको बेतन कर्णाली, किमाथांका अरुण, सिम्बुवा, १२० मेगावाटको जगदुल्ला ए लगायत जलविद्युत् र एउटा सौर्य आयोजनाको सम्झौता हुनेछ। चैनपुर सेती प्राधिकरणको सहायक कम्पनीले निर्माण गर्न लागेको अर्धजलाशययुक्त आयोजना हो। यसको लागत करिब ४५ अर्ब रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ र चार वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य छ।
बेतन कर्णाली कर्मचारी सञ्चय कोषको लगानीमा सुर्खेत र अछामको सिमानामा कर्णाली नदीमा बन्नेछ। यसको लागत करिब ९३ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ। सङ्खुवासभाको भोटखोलामा बन्ने किमाथांका अरुण आयोजनाको लागत ९७ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ छ। त्यसमा ७० प्रतिशत ऋण र ३० प्रतिशत स्वपुँजी जुटाउने वित्तीय संरचना तय भएको छ।
जगदुल्ला ए आयोजनाबाट वार्षिक ६१५.३२ गिगावाट घण्टा ऊर्जा उत्पादन हुनेछ। यसको टेलरेसको पानी ७.१ किलोमिटर सुरुङबाट त्रिवेणीस्थित विद्युत् गृहमा पुर्याइनेछ।
यसैगरी दैलेखको दुल्लुमा ३० मेगावाटको डुल्लु मालिका सौर्य आयोजना अघि बढाइनेछ। विद्यालयको ६०० रोपनी जग्गा लिजमा लिएर बन्ने यस आयोजनाको लागत करिब एक अर्ब ८० करोड रुपैयाँ छ। यसबाट वार्षिक ४७.५७५ गिगावाट घण्टा ऊर्जा उत्पादन हुने अनुमान छ।
