नयाँदिल्ली — भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसकी पूर्वअध्यक्ष सोनिया गान्धीको आत्मकथा मङ्गलबार सार्वजनिक भएको छ। ‘बिलङ्गिङ : अ जर्नी अफ लभ’ नामक पुस्तकमा उनासी वर्षीया गान्धीले आफ्नो जीवनका प्रेम, परिवार र राजनीतिक संघर्षका अनुभव समेटेकी छन्।
सन् १९४६ मा इटालीको सानो गाउँमा क्याथोलिक परिवारमा जन्मिएकी सोनियाले सन् १९६५ मा क्याम्ब्रिजमा अध्ययनरत राजीव गान्धीलाई भेटेकी थिइन्। दुईबीचको प्रेम विवाहमा परिणत भयो र सन् १९६८ मा उनीहरूको विवाह भयो। विवाहमा उनले भारतको स्वतन्त्रता आन्दोलनका क्रममा जवाहरलाल नेहरूले जेलमा बुनेको धागोबाट तयार पारिएको साडी लगाएकी थिइन्।
राजीवका हजुरबुबा नेहरू भारतका पहिलो प्रधानमन्त्री थिए भने आमा इन्दिरा गान्धी सन् १९६६ मा प्रधानमन्त्री बनेकी थिइन्। सन् १९८४ मा इन्दिराको हत्या भएपछि सोनियाले पारिवारिक राजनीतिक संघर्ष नजिकबाट भोगिन्। उनले राजीवलाई राजनीतिमा आउनबाट रोक्न निकै प्रयास गरेको र उनी प्रधानमन्त्री बन्ने प्रस्तावको विरोध गरेको बताएकी छन्।
सन् १९९१ मा आत्मघाती बम आक्रमणमा राजीवको हत्या भएपछि सोनिया छोरा राहुल र छोरी प्रियङ्काको पालनपोषणमा केन्द्रित भइन्। सन् १९९८ मा काङ्ग्रेस नेताहरूको आग्रहमा उनले कमजोर बनेको पार्टीको नेतृत्व सम्हालिन्। सन् २००४ को निर्वाचनमा काङ्ग्रेस विजयी भएपछि उनले प्रधानमन्त्री बन्न अस्वीकार गर्दै अर्थशास्त्री मनमोहन सिंहलाई जिम्मेवारी दिइन्।
भ्रष्टाचारका विवादले सिंह नेतृत्वको सरकार घेरिएपछि सन् २०१४ मा भारतीय जनता पार्टी सत्तामा पुग्यो। त्यसयता उनको विदेशी जन्मलाई राजनीतिक आलोचनाको विषय बनाइएको छ। सन् २०१९ को निर्वाचनमा काङ्ग्रेसको पराजयपछि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले राहुललाई ‘राजकुमार’ भन्दै आलोचना गरेका थिए। पछिल्लो समय युवाहरूको नेतृत्वमा भएका विरोध प्रदर्शनले काङ्ग्रेसलाई पुनः राजनीतिक गति दिएको छ।
सोनियाले द हिन्दू अखबारसँगको अन्तर्वार्तामा पछिल्लो १२ वर्षमा भारतको लोकतन्त्र र संस्थाहरूमा ठूलो क्षति पुगेको बताइन्। तर मानिसहरूले त्यसलाई पहिचान गर्न थालेको र भारतका जनताले उचित शासन व्यवस्थामा फर्कने चाहना राख्ने विश्वास आफूमा रहेको उनले बताएकी छन्।
