सन् २०२६ मा जीवाश्म इन्धनबाट निस्कने कार्बन उत्सर्जन ०.४ प्रतिशतले घट्ने अनुमान गरिएको छ। मंगलबार सार्वजनिक ग्लोबल कार्बन बजेट प्रतिवेदनले यस्तो प्रक्षेपण गरेको हो। पछिल्लो दशकमा यस्तो उत्सर्जन हरेक वर्ष औसत ०.९ प्रतिशतले बढिरहेको थियो।
गत वर्ष उत्सर्जन हालसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको थियो। कोभिड महामारीका कारण सन् २०२० मा उत्सर्जन घटेयता पहिलोपटक यस वर्ष गिरावट आउने अनुमान छ। इरानमा अमेरिकाको नेतृत्वमा चलिरहेको युद्ध र हर्मुज जलघाँटी बन्द हुँदा तेलको मूल्य बढेको र खपत घटेको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।
सौर्य र वायु ऊर्जा तथा विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोगले पनि उत्सर्जन घटाउन योगदान पुर्याएको छ। विश्वभर बढेको ऊर्जा मागको दुई तिहाइ हिस्सा यस्तै स्वच्छ स्रोतले पूरा गरिरहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। अध्ययनको नेतृत्व गरेका बेलायतको एक्सेटर विश्वविद्यालयका पियरे फ्रिडलिङस्टेनले भूराजनीतिक संकटका कारण उत्सर्जन घट्नु दीर्घकालीन समाधान नभएको बताएका छन्। उनका अनुसार स्वच्छ ऊर्जा प्रविधिको तीव्र विस्तार नै दिगो उपाय हो।
प्रतिवेदनले यस वर्ष तेलबाट हुने उत्सर्जन १.९ प्रतिशत र ग्यासबाट हुने उत्सर्जन ०.३ प्रतिशतले घट्ने अनुमान गरेको छ। कोइलाबाट हुने उत्सर्जन भने ०.६ प्रतिशतले बढ्नेछ। समग्रमा जीवाश्म इन्धनबाट हुने कार्बनडाइअक्साइड उत्सर्जन ३८ अर्ब २० करोड टन पुग्नेछ। वन विनाश र जमिनको उपयोगमा हुने परिवर्तनसमेत जोड्दा कुल उत्सर्जन गत वर्षको ४२ अर्ब ८० करोड टनबाट बढेर ४३ अर्ब ३० करोड टन पुग्ने अनुमान छ।
विश्वको तापक्रम वृद्धिलाई औद्योगिक क्रान्तिअघिको तुलनामा १.५ डिग्री सेल्सियसभित्र सीमित राख्न बाँकी रहेको कार्बन बजेट करिब एक खर्ब ५० अर्ब टन मात्र छ। अहिलेको उत्सर्जनको दर कायम रहे यो बजेट चार वर्षभन्दा कम समयमा सकिनेछ। सन् २०१५ को पेरिस जलवायु सम्झौताले तापक्रम वृद्धि दुई डिग्रीभन्दा निकै कम राख्ने सहमति गरेको थियो।
