अमेरिकाको खाद्य तथा औषधि प्रशासनले एचआइभीबाट बच्न वर्षमा दुई पटक मात्र लगाउनुपर्ने सुईको सस्तो जेनेरिक संस्करणलाई सोमबार स्वीकृति दिएको छ। यो स्वीकृतिपछि कम आय भएका देशहरूमा यो जीवनरक्षक औषधि पुग्ने बाटो खुलेको छ।
भारतीय औषधि कम्पनी डा. रेड्डीज ल्याबोरेटरीजले यो स्वीकृति पाएको घोषणा गरेको हो। कम्पनीले लेनाकापाभिर नामको औषधिको जेनेरिक संस्करण उत्पादन गर्दैछ। विश्वव्यापी स्वास्थ्य पहल युनिटाइडले पनि यस्तै सम्भावना अघि सारेको छ।
गत सेप्टेम्बरमा डा. रेड्डीज, युनिटाइड, अफ्रिकी स्वास्थ्य अनुसन्धान संस्थान विट्स आरएचआई र क्लिन्टन हेल्थ एक्सेस इनिसिएटिभबीच भएको मूल्य सम्झौताअनुसार यो जेनेरिक औषधि १२० देशमा प्रति व्यक्ति वार्षिक ४० अमेरिकी डलरमा उपलब्ध हुनेछ।
लेनाकापाभिर सुरुमा अमेरिकी कम्पनी गिलियडले विकास गरेको थियो। ठूला क्लिनिकल परीक्षणमा यो ९९ दशमलव ९ प्रतिशतभन्दा बढी प्रभावकारी देखिएपछि गत जुनमा यसलाई स्वीकृति दिइएको थियो। वर्षमा दुई पटक लगाइने यो सुईले खोपजस्तै काम गर्छ, तर यसले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई तालिम दिँदैन।
दैनिक खानुपर्ने चक्कीको तुलनामा यो सुई एचआइभी प्रि–एक्सपोजर प्रोफिलेक्सिसका लागि बढी प्रभावकारी मानिन्छ। दैनिक चक्कीले सन् २०१२ मा अमेरिकी स्वीकृति पाएको थियो, तर त्यसले नियमित सेवन गरेमा मात्र काम गर्छ।
अमेरिकामा लेनाकापाभिरको वार्षिक मूल्य करिब २८ हजार डलर पर्छ, जुन एचआइभीविरुद्धको अभियानमा ठूलो बाधा बनेको थियो। विश्वभर एचआइभीले चार दशकमा चार करोडभन्दा बढी मानिसको ज्यान लिएको छ। सन् २०२४ को अन्त्यतिर गिलियडले डा. रेड्डीजसहित छ वटा जेनेरिक उत्पादकलाई स्वैच्छिक लाइसेन्स दिएको थियो। युनिटाइडका अनुसार जेनेरिक आउनुअघि नै १० अफ्रिकी देशमा एक लाख २५ हजारभन्दा बढी मानिसले गिलियडको लेनाकापाभिर सुरु गरिसकेका छन्। डा. रेड्डीजका अनुसार यो स्वीकृति अमेरिकी पेप्फार कार्यक्रमअन्तर्गत दिइएको हो।
