जनकपुरधाममा दीपावली र छठ पर्व नजिकिएसँगै बाँसबाट बनेका सुपा, डगरी, छिट्टी, डाला र चंगेराको माग ह्वात्तै बढेको छ। छठ पूजामा यी सामग्री अनिवार्यजस्तै मानिने भएकाले अहिले बजारमा यसको व्यापार निकै बढेको हो। तर पर्वका लागि आवश्यक यी सामग्री बनाएर जीविका चलाउँदै आएका परिवारको अवस्था भने उस्तै कठिन छ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१४ मुजेलियाका ३५ वर्षीय संजय धनकर बिहान ६ बजेदेखि साँझसम्म बाँस चिर्ने र सुपा बुन्ने काममा व्यस्त छन्। बाँस काट्ने, बाहिरी भाग ताछ्ने, पातलो चोया निकाल्ने र घाममा सुकाउने काम उनको दैनिकी बनेको छ। ११ जनाको परिवारमा पाँच बालबालिकाबाहेक अधिकांश सदस्य यही पुर्ख्यौली पेसामा संलग्न छन्।
कक्षा १० सम्म पढेका संजयले जागिर खोज्न धेरै ठाउँ धाए, भारतमा दुई वर्ष कारखानामा काम गरे र विदेश जाने प्रयास पनि गरे। तर कतै सफलता नपाएपछि उनी पुर्ख्यौली पेसामै फर्किए। उनको परिवारले छठलाई लक्षित गरेर वैशाखदेखि नै सामग्री बनाउन थाल्छ र अहिलेसम्म तीन सय ५० देखि चार सय वटासम्म सामग्री तयार भइसकेका छन्।
तर मेहनतअनुसार आम्दानी भने बढ्न सकेको छैन। बजारमा लगेर बेच्दा एउटा सामग्रीको तीन सयदेखि साढे तीन सय रुपैयाँसम्म पाइन्छ भने व्यापारीले घरबाटै दुई सय रुपैयाँमा लैजान्छन्। बाँसको मूल्य पनि पहिलेको सय रुपैयाँबाट बढेर अहिले दुई सय ५० पुगेको छ। छठको व्यापारले तीन–चार महिनाको खर्च धाने पनि त्यसपछि परिवारले फेरि ज्याला–मजदुरीकै सहारा लिनुपर्छ।
मुजेलियाकै ५५ वर्षीय रामप्रसाद धनकर पनि सुपा बुन्नमा व्यस्त छन्। चोया निकाल्दा वा बुन्दा थोरै असावधानी भए हात र औँला काटिने खतरा हुने उनले सुनाए। संजयकी ६४ वर्षीया आमा सकिया देवीका अनुसार छठको व्यापारले चार–पाँच महिना खान पुग्छ, त्यसपछि ज्याला–मजदुरी गर्नुपर्छ। भोट माग्न आउँदा नेताहरूले धेरै आश्वासन दिने गरे पनि जितेपछि अवस्था सोध्न कोही नआउने उनको गुनासो छ।
