महोत्तरी — मधेसको मिथिला क्षेत्रमा केरा खेती गर्ने किसानका लागि दीपावली र छठ पर्वले गोडमेलसँगै आम्दानीको अवसर ल्याएको छ। केराको बोटबाट निस्कने नयाँ कोथा समयसमयमा छाँट्नुपर्छ। एउटा झ्याङमा तीन–चार बोटमात्र राख्दा घरी राम्रो लाग्छ र कोसा ठूला हुन्छन्। किसानले यही छाँटकाँटका लागि चाडपर्वको बेला पर्खने गरेका छन्।
भङ्गाहा–४ का किसान शुभनारायण ठाकुरका अनुसार दीपावली र छठमा केराका थामबाट स्वागत द्वार बनाइने चलन छ। त्यसैले अरू बेला फाल्नुपर्ने कोथा यी पर्वमा बिक्री हुन्छन्। छिमेकी किसान सत्यनारायण यादव भन्छन्, यसरी गोडमेलको श्रमिक खर्च जोगिन्छ र प्रतिकोथाको रकम पनि हात पर्छ। यो बेला एउटा थाम एक सय रुपैयाँसम्म बिक्री हुने गरेको छ। व्यापारीहरू किसानका बारीमै पुगेर थाम किन्छन् र टायरगाडा तथा ट्याक्टरमा बजारसम्म पुर्याउँछन्।
जलेश्वर उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष शिवचन्द्र चौधरीका अनुसार यी दुई पर्वका बेला महोत्तरीमा मात्र केराका थामको पाँचदेखि सात लाख रुपैयाँसम्मको किनबेच हुन्छ। लक्ष्मीपूजाका दिन बजारका पसलहरूमा थामका स्वागत द्वार सजाइन्छन् भने छठमा केराका घरी सूर्यदेवलाई अर्घ्य दिँदा चढाइन्छ।
संस्कृतिविद् ध्रुव राय बताउँछन्, मिथिलामा केरा पौराणिककालदेखि नै धार्मिक महत्वको फल हो। विवाह, पितृकार्य र शुभकार्यमा समेत यसको प्रयोग हुन्छ। तर यति उपयोगी भएर पनि महोत्तरीमा यसपालि केरा खेती करिब ३०० हेक्टरमा मात्र सीमित छ। कृषि ज्ञान केन्द्र जलेश्वरका बागवानीविज्ञ अविरलकुमार महतोका अनुसार किसानले चासो देखाए कार्यालयले सुलभ मूल्यमा उन्नत जातका कोथा उपलब्ध गराउने र प्राविधिक सहयोग जुटाउने छ।
