नयाँदिल्ली — भारतको राजधानी दिल्ली र वरपरको क्षेत्रमा वायु प्रदूषण गम्भीर बन्दै गएपछि त्यहाँको सर्वोच्च अदालतले प्रदूषणको दोष किसानमाथि मात्र थोपर्न नहुने टिप्पणी गरेको छ। अदालतले महँगा सवारीसाधनबाट निस्कने धुवाँ पनि प्रदूषणको ठूलो कारण भएको औँल्याएको छ।
प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तको नेतृत्वमा न्यायाधीश जयमाल्य बाग्ची र वी. मोहना रहेको इजलासले शुक्रबार दिल्ली–राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्रको वायु प्रदूषणसम्बन्धी स्वतःसंज्ञान मुद्दामा सुनुवाइ गरेको हो।
सुनुवाइमा अदालतकी सहयोगी वरिष्ठ अधिवक्ता अपराजिता सिंहले प्रदूषणको अवस्था अत्यन्त गम्भीर रहेको बताइन्। प्रदूषणका कारण मानिसको आवाजसमेत प्रभावित भइरहेको उल्लेख गर्दै उनले यस्तो वातावरणमा बस्नु हरेक दिन ३० वटा चुरोट पिउनुजस्तै भएको बताइन्। उनका अनुसार नोभेम्बर ५ मा दिल्लीको प्रदूषणमा पराल जलाउने गतिविधिको योगदान १४ प्रतिशत थियो। वर्षाले प्रदूषण केही घटाए पनि समग्र अवस्था चिन्ताजनक रहेको उनको भनाइ थियो।
सिंहले दिल्ली–राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्रमा यातायात प्रदूषण प्रमुख समस्यामध्ये एक भएको बताउँदै सवारीसाधन, ऊर्जा उत्पादन र फोहोर जलाउने गतिविधिबाट हुने प्रदूषण नियन्त्रण गर्नुपर्नेमा जोड दिइन्।
किसानलाई पराल व्यवस्थापन गर्ने मेसिन दिएर मात्र समस्या समाधान नहुने उनको तर्क थियो। धेरै किसानसँग मेसिन चलाउन चाहिने इन्धन किन्ने पैसा समेत नहुने र साना खेतमा ठूला मेसिन प्रयोग गर्न कठिन हुने उनले बताइन्। न्यायाधीश बाग्चीले पराल निश्चित मूल्यमा खरिद गर्ने प्रस्ताव अधिकारीहरूले अघि सारेको उल्लेख गरे।
सुनुवाइको अन्त्यमा प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तले किसानले नयाँ बाली लगाउने समय भएकाले पराल जलाउने समस्या रोक्नुपर्ने बताए। तर त्यससँगै सम्पन्न वर्गले प्रयोग गर्ने सवारीसाधनबाट हुने प्रदूषण नियन्त्रण गर्न के कदम चालिएको छ भन्ने प्रश्न पनि उनले उठाए।
