वासिङ्टन — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ह्वाइट हाउसको सबैभन्दा परिचित कक्ष, ओभल अफिसलाई राष्ट्रिय स्मारकको दर्जा दिने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्। अबदेखि कुनै पनि भावी राष्ट्रपतिले यस कक्षको मूल बनावट भत्काउन वा आफूखुसी आमूल परिवर्तन गर्न पाउने छैनन्। आदेशले यसको हेरचाह र व्यवस्थापनको जिम्मा राष्ट्रिय निकुञ्ज सेवालाई दिएको छ।
दोस्रो कार्यकाल सुरु भएयता ट्रम्पले ओभल अफिसको भित्री रूपरङ्गमा ठूलो हेरफेर गरेका छन् — सुनको सजावट र कलाकृतिले कक्षको पुरानो छवि नै बदलिएको छ। बिहीबार सञ्चारकर्मीसँग बोल्दै उनले ओभल अफिसलाई राष्ट्रिय स्मारक बनाइएको र अब कसैले यसलाई छुन, नष्ट गर्न वा भत्काएर अर्कै स्वरूप दिन नपाउने बताए। उनले ओभल अफिस आफूलाई मन पर्ने र यो ह्वाइट हाउसजस्तै अमेरिकाको महानताको प्रतीक भएको पनि बताए।
यो आदेश ह्वाइट हाउसको पूर्वी खण्ड भत्काइएको केही महिनापछि आएको हो। ट्रम्पले नयाँ बलरुम बनाउने योजनाका लागि पूर्वी खण्डको पूरै संरचना हटाएका थिए, जसलाई लिएर अदालतमा चुनौतीसमेत परेको छ। कंग्रेसको अनुमति नलिई निर्माण अघि बढाइएको भन्दै आलोचना भइरहेको छ। मध्यावधि चुनावी अभियानमा डेमोक्रेटहरूले ह्वाइट हाउसको पुनःसजावटमाथि प्रश्न उठाएका थिए, र पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाले सुनौलो सजावटले ह्वाइट हाउस ‘सद्दाम हुसेनले चिजकेक फ्याक्ट्री खोलेको जस्तो देखिएको’ भनेर कटाक्ष गरेका थिए।
आदेशमा ओभल अफिससँगै छेउछाउका केही कोठा पनि राष्ट्रिय स्मारकका रूपमा उल्लेख छन्। तर राष्ट्रपतिले सजावट बदल्न, फर्निचर रोज्न वा दैनिक काम र सुरक्षासँग जोडिएका सामान्य परिवर्तन गर्न भने पाउनेछन् — सर्त यत्ति हो कि ती परिवर्तनले भवनको ऐतिहासिक स्वरूप र वास्तुकलाको मौलिकतालाई गम्भीर क्षति पुर्याउन हुँदैन।
ट्रम्पको दाबी छ, आफूले हात हाल्नुअघि ओभल अफिस निकै जीर्ण अवस्थामा थियो — झ्यालहरू बिग्रिएका, भित्तामा दरार परेका र ढुंगाको कामसमेत बिग्रिएको थियो। यद्यपि, उनले गरेका धेरैजसो काम संरचनात्मक नभई सजावटसँग सम्बन्धित छन्। कक्षबाहिर ‘ओभल अफिस’ लेखिएको ठूलो सुनौलो बोर्ड राखिएको छ, रोज गार्डेनको रूप फेरिएको छ र नयाँ हेलिप्याड पनि बनाइएको छ।
ह्वाइट हाउस आफैं यसअघि नै राष्ट्रिय ऐतिहासिक सम्पदाका रूपमा सूचीकृत छ, जसको उद्देश्य ऐतिहासिक महत्वको भवनमा मनपरी परिवर्तन रोक्नु हो। अमेरिकी राष्ट्रपतिसँग राष्ट्रिय स्मारक घोषणा गर्ने अधिकार छ। अहिलेको ओभल अफिस सन् १९३० को दशकको सुरुवातमा तत्कालीन राष्ट्रपति फ्र्यांकलिन डी रुजवेल्टको सोचअनुसार बनाइएको थियो।
