चितवन — विदेशबाट आयात हुने मकै र भटमासको मूल्य आकासिएपछि पशुपन्छीपालनको लागत बढेको छ। दानाको कच्चा पदार्थ महँगिँदा उत्पादन खर्च चुलिएको छ, जसको भार उपभोक्तासम्म पुग्ने देखिएको छ।
नेपाल दाना उद्योग सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष उमेश सापकोटाका अनुसार पन्ध्र दिनअघिसम्म भारतीय मकै प्रतिकिलो ३९ रुपैयाँ र नेपाली मकै ३६ रुपैयाँमा किनबेच हुन्थ्यो। अहिले भारतीय मकै ५४ रुपैयाँ र नेपाली मकै ५० रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ। अमेरिका र बङ्गलादेशबाट आउने भटमासको पिना पनि प्रतिकिलो ८७–८८ रुपैयाँबाट बढेर ९५–९६ रुपैयाँ पुगेको छ।
कुखुराको दानामा मकै ५० देखि ६० प्रतिशत र भटमासको पिना २५ प्रतिशत रहन्छ। सापकोटाका अनुसार दाना उत्पादनको लागत करिब १५ प्रतिशतले बढेको छ।
नेपालमा भटमासजन्य पदार्थ वार्षिक तीन लाख ५० हजार मेट्रिक टन र मकै छ लाख ५० हजारदेखि सात लाख मेट्रिक टनसम्म खपत हुन्छ।
कच्चा पदार्थको भाउ अत्यधिक बढेपछि दाना उत्पादकले ब्रोइलर कुखुराको दानामा प्रतिकिलो पाँच रुपैयाँ र लेयर्स कुखुराको दानामा चार रुपैयाँ वृद्धि गरेका छन्। अहिले दानाको मूल्य प्रतिकिलो ५५ देखि ७५ रुपैयाँसम्म छ। सापकोटाले तत्काल राहतका लागि मूल्य केही बढाइए पनि वास्तविक लागत नधानेको बताए।
नेपाल लेयर्स कुखुरापालक सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष विनोद पोखरेलका अनुसार दानाको लागत बढ्दा अण्डाको उत्पादन लागत प्रतिगोटा दुईदेखि तीन रुपैयाँ बढेको छ। यसअघि बजार मूल्यका आधारमा अण्डाको लागत मूल्य प्रतिगोटा १९ रुपैयाँ १२ पैसा तोकिएको थियो।
ह्याचरी उद्योग सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष राजेन्द्र लामिछानेले चल्ला र मासुको उत्पादन लागत पनि बढेको बताए। जिउँदो कुखुराको लागत प्रतिकिलो करिब २१० रुपैयाँबाट बढेर २३० रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ। लेयर्स कुखुराको चल्ला प्रतिगोटा १२० बाट १५० रुपैयाँ र ब्रोइलर चल्ला ६५ बाट ८० रुपैयाँ पुगेको छ।
