टर्की सरकारले साउदी अरब र पाकिस्तानसँग भएको मक्का संयुक्त रक्षा सम्झौता अनुमोदन गर्न संसद्मा प्रस्ताव दर्ता गरेको छ । सम्झौताको प्रमुख बुँदाअनुसार तीन देशमध्ये कुनै एकमाथि सशस्त्र आक्रमण भए त्यसलाई तीनवटैमाथि भएको आक्रमण मानिनेछ । यो व्यवस्था नेटोको सामूहिक रक्षा अवधारणासँग मिल्दोजुल्दो मानिएको छ ।

सम्झौताको लक्ष्य क्षेत्रीय सुरक्षा सहयोग सुदृढ गर्ने र सैन्य क्षमता अभिवृद्धि गर्नु हो । तर टर्की र पाकिस्तानले यो सम्झौता इरान वा अन्य कुनै मुलुकविरुद्ध लक्षित नभएको बताएका छन् । टर्कीले यमनमा युद्धका लागि वा हुथी विद्रोहीमाथि आक्रमण गर्न सेना नपठाउने स्पष्ट पारेको छ ।

गत अगस्टमा साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमान, टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगान र पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले हस्ताक्षर गरेको यो सम्झौताले आणविक शक्ति पाकिस्तान, नेटोको दोस्रो ठूलो सेना भएको टर्की र साउदी अरबलाई साझा सुरक्षा संरचनामा जोडेको छ ।

यसै महिनाको सुरुमा रियादमा भएको बैठकमा तीन देशले सामूहिक रक्षा प्रतिबद्धता तत्काल कार्यान्वयन गर्ने सहमति गरेका थिए । टर्की र पाकिस्तानले साउदीलाई हवाई रक्षा, विद्युतीय युद्ध प्रणाली र प्राविधिक सहयोग दिने सम्भावनाबारे छलफल गरिरहेका छन् ।

टर्कीको सरकारी प्रसारक टीआरटीले सार्वजनिक गरेको १६ बुँदे सम्झौतामा संयुक्त सैन्य तालिम, अभ्यास, हतियार उत्पादन, प्रविधि हस्तान्तरण र गुप्तचर सूचना आदानप्रदानको व्यवस्था छ । पहिलो १० वर्षसम्म कुनै देश यसबाट अलग हुन पाउने छैन, र त्यसपछि बाहिरिन तीन महिनाअघि सूचना दिनुपर्नेछ । रणनीतिक समितिको सचिवालय साउदी अरबमा रहने र सेवानिवृत्त पाकिस्तानी जनरल नौमान महमुद पहिलो महासचिव चुनिएको छ । टर्कीका सैनिक परिचालन गर्नुपरेमा छुट्टै संसदीय स्वीकृति आवश्यक पर्नेछ ।