काठमाडौं । आर्थिक सूचकहरू सकारात्मक देखिए पनि बजार चलायमान हुन नसकेको नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका वरिष्ठ उपाध्यक्ष दीपक मल्होत्राले बताएका छन् । दसैँको समयमा पनि बजारले अपेक्षाअनुसारको गति लिन नसकेको उनको भनाइ छ । बाढीपहिरोले राजमार्ग अवरुद्ध भएर आपूर्ति शृङ्खला प्रभावित भएको र उपभोक्ताको क्रयशक्ति घटेको उनले उल्लेख गरे ।
मल्होत्राका अनुसार बजार सुस्त हुनुको मुख्य कारण घरजग्गा व्यवसाय ठप्प हुनु हो । नेपालमा करिब पाँच वर्षदेखि यो व्यवसाय सुस्त छ । सरकारको नीति, राष्ट्र बैंकको कडा मार्गदर्शन, बैंकहरूको अनिच्छा र सहकारी क्षेत्रको संकटले जग्गाको आपूर्ति बढेको छ भने युवाहरू ठूलो संख्यामा विदेशिएकाले माग घटेको छ ।
बैंकमा पैसा थुप्रिए पनि लगानी विस्तार हुन सकेको छैन । उनका अनुसार यसपालिको दसैँमा मोबाइल व्यवसायमा सोचेभन्दा ५० प्रतिशतभन्दा बढीले व्यापार घट्यो । आपूर्ति अवरोधका कारण सामान्य वस्तुमा २० देखि २५ प्रतिशत र मोबाइललगायत प्राविधिक वस्तुमा ६० देखि ७० प्रतिशतसम्म मूल्य बढेको छ ।
वार्षिक करिब ४० अर्ब रुपैयाँ बराबरको मोबाइल वैधानिक रूपमा आयात हुने भए पनि करिब ३० अर्ब बराबरको अवैध बाटोबाट भित्रिने उनले बताए । यसबाट सरकारले वर्षेनि करिब साढे ७ अर्ब रुपैयाँ राजस्व गुमाइरहेको छ । अवैध आयात रोक्न करिब १ अर्ब रुपैयाँ खर्चेर तयार गरिएको एमडीएमएस प्रणाली अहिले अदालतमा विचाराधीन छ ।
घरजग्गातर्फ भने केही सकारात्मक संकेत देखिएको छ । एक महिनाअघि काठमाडौंमा भएको प्रदर्शनीमा करिब ८० हजार मानिसले अवलोकन गरेका थिए भने डेढ करोडदेखि साढे दुई करोडसम्मका घर र अपार्टमेन्ट सजिलै बिक्री भइरहेका छन् । तर लगानीका लागि जग्गा होल्ड गर्ने प्रवृत्ति अब बन्द भएको मल्होत्राले बताए ।
