काठमाडौं । राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा. गुणाकर भट्टले विकास र लगानीलाई एउटै ठाउँमा थुपार्ने पुरानो बानीले मुलुकलाई आर्थिक र भौतिक दुवै हिसाबले जोखिममा पारेको बताएका छन् । मंगलबार काठमाडौंमा नेपाल आर्थिक पत्रकार समाजले आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै उनले अब लगानी र विकासका कार्यक्रम देशभर फैलाउनुपर्नेमा जोड दिए ।
योजना आयोगले आगामी २५ वर्षका लागि 'नेपाल विकास दृष्टिकोण' तयार गर्ने गृहकार्य गरिरहेको जानकारी उनले दिए । विगतमा ७–८ प्रतिशतसम्म आर्थिक वृद्धि हासिल भएको स्मरण गर्दै उनले उच्च वृद्धिका लागि निजी क्षेत्र, प्राज्ञिक वर्ग र सरकारबीच निरन्तर संवाद आवश्यक रहेको बताए ।
लगानी एउटै ठाउँमा केन्द्रित हुँदा हालैको बाढीपहिरोले जलविद्युत् क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी क्षति पुर्याएको उनको भनाइ थियो । एउटै खोलामा १३–१४ वटासम्म हाइड्रोपावर बनेको अवस्थामा विपद् आउँदा सबै आयोजना एकसाथ बग्ने देखिएको उनले बताए । कुनै पनि आयोजनामा लगानी गर्दा वातावरणीय जोखिम, सामाजिक प्रतिफल र आर्थिक प्रतिफल अनिवार्य रूपमा हेर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।
कार्यक्रममा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै पूर्वमुख्यसचिव डा. वैकुण्ठ अर्यालले पूर्वाधारमा कुल गार्हस्थ उत्पादनको ८ देखि १२ प्रतिशत लगानी हुनुपर्नेमा अहिले ४ देखि ५ प्रतिशतमात्र खर्च भइरहेको बताए । विगत ५१ वर्षको तथ्यांकअनुसार नेपालको औसत वृद्धिदर ४.२७ प्रतिशतमात्र रहेको र एक वर्षमात्र दोहोरो अंकको वृद्धि देखिएको उनले जानकारी दिए । देशका ४५ सार्वजनिक संस्थानमध्ये १६ वटा घाटामा रहेको उनले बताए ।
बन्द उद्योग फेरि चलाउनुअघि पुनर्संरचना अनिवार्य रहेको कार्यक्रमका सहभागीहरूको भनाइ थियो ।
