स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः सञ्चालनमा ल्याउने सम्बन्धमा इरानले अघि सारेको सातदिने प्रस्ताव अझै छलफलको चरणमै रहेको इरानका विदेशमन्त्री सैयद अब्बास अराघचीले बताएका छन्।
इराकको राजधानी बग्दादमा आइतबार सम्पन्न इस्लामिक सहयोग सङ्गठन (ओआईसी) का विदेशमन्त्रीहरूको ५२औँ बैठकका छेउछाउमा इरानको सरकारी समाचार संस्था इर्नासँग कुरा गर्दै उनले यस्तो जानकारी दिएका हुन्।
अराघचीका अनुसार होर्मुज पुनः खोल्नुअघि शत्रुतापूर्ण क्रियाकलाप अन्त्य गर्ने सन्दर्भमा इरानले राखेका सर्त प्रष्ट छन्। ती सर्त समेटेर तयार पारिएको सातदिने खाका अमेरिकालाई बुझाइसकिएको उनको भनाइ छ।
अमेरिकाले उक्त खाकाबारे आफ्नो धारणा प्रस्तुत गरिसकेको र इरानले अहिले त्यसको समीक्षा गरिरहेको उनले बताए। “इरानको योजना अहिले पनि छलफलको टेबुलमै छ,” उनले भने। अमेरिकाले इरानका सर्त पूरा गरे छैटौँ दिन जलडमरूमध्य पुनः खोलिने र सातौँ दिन वार्ता फेरि सुरु हुने उनको दाबी छ।
ती सर्त असामान्य नभएको उल्लेख गर्दै उनले शान्ति-सम्बन्धी समझदारीपत्र तथा अन्य वार्ताका क्रममा अमेरिकाले पहिले नै स्वीकार गरेका प्रतिबद्धतासँग सम्बन्धित रहेको जिकिर गरे।
अराघचीले कुनै पनि धम्कीका अगाडि इरान नझुक्ने र आफ्नो रक्षा गर्न तयार रहेको बताए। यद्यपि समस्याको समाधानका लागि कूटनीतिक बाटो अपनाउन इरान तयार रहेको उनले स्पष्ट पारे।
यसअघि फेब्रुअरी २८ मा इजरायल र अमेरिकाले इरानको राजधानी तेहरानसहित विभिन्न सहरमा संयुक्त हमला गरेका थिए। जवाफमा इरानले इजरायल तथा मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडा र सम्पत्तिलाई निशाना बनाएर मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरेको थियो। त्यससँगै इरानले होर्मुजमा आफ्नो पकड थप कडा पारेको थियो।
दुवै पक्षबीच अप्रिल ८ मा युद्धविराम भएको थियो। त्यसपछि जुन १८ मा इरान र अमेरिकाले सबै मोर्चामा जारी लडाइँ अन्त्य गर्ने समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए।
उक्त समझदारीअनुसार इरानको आणविक कार्यक्रम र प्रतिबन्ध फुकुवासम्बन्धी विषयमा अन्तिम सहमति कायम गर्न ६० दिनभित्र वार्ता गर्ने तय भएको थियो। अगस्ट १७ मा समयसीमा सकिँदा पनि दुवै पक्षले उल्लेखनीय प्रगति गर्न सकेका थिएनन्।
होर्मुज विश्वको प्रमुख ऊर्जा ढुवानी मार्गमध्ये एक हो। यस क्षेत्रको तनावले अन्तर्राष्ट्रिय तेल आपूर्ति र विश्व ऊर्जा बजारमा असर पार्न सक्ने भएकाले जलडमरूमध्य पुनः खोलिने विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले चासोका साथ हेरिरहेको छ।
