तेहरान — विश्वको तेल आपूर्तिको महत्त्वपूर्ण मार्ग होर्मुज जलमार्गमा तनाव फेरि चुलिएको छ। इरानले जलमार्ग पार गर्न खोजेका तीनवटा तेल ट्याङ्कर रोकेको जनाएको छ। इरानको रिभोलुसनरी गाड्र्स (आईआरजीसी) का अनुसार ती जहाजले तोकिएको मार्ग नअपनाई यात्रा गरिरहेका थिए। गाड्र्सको आरोप छ, ती जहाजले आफ्नो स्थान पहिचान गर्ने प्रणाली बन्द गरेका थिए र इरानी पक्षको चेतावनीलाई बेवास्ता गरेका थिए। तीमध्ये एउटा ट्याङ्करमा २० लाख ब्यारेल तेल रहेको र उक्त जहाज समुद्री बारुदी सुरुङमा ठोक्किएर आगलागी भएको इरानले जनाएको छ।
यसैबीच, ओमानले शुक्रबार आक्रमणमा परेर आगलागी भएको एउटा व्यापारिक जहाजबाट २५ जना चालक दलका सदस्यको उद्धार गरेको छ। पानामाको झण्डा बोकेको ‘आरआईटीआई’ नामक उक्त जहाज कच्चा तेल बोक्ने ट्याङ्कर भएको जहाज ट्र्याकिङ वेबसाइट मरिन ट्राफिकले जनाएको छ। ओमानी नौसेनाले उद्धार गरिएका चालक दलका सदस्यलाई आवश्यक स्वास्थ्य उपचार दिएको जनाएको छ।
बेलायती समुद्री सुरक्षा निकाय (युकेएमटीओ) का अनुसार शुक्रबार नै इरानको लाभान टापुबाट करिब ७४ किलोमिटर दक्षिणमा रहेको अर्को जहाजमा अज्ञात वस्तुले प्रहार गर्दा आगलागी भएको थियो। जहाजका चालक दल सुरक्षित रहेको र वातावरणीय क्षतिको कुनै खबर नआएको निकायले जनाएको छ।
अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका प्रमुख ब्राड कूपरले अमेरिकी सेनाले होर्मुज जलमार्गका अन्तरराष्ट्रिय जलक्षेत्रमा रहेका समुद्री बारुदी सुरुङ हटाएको बताएका छन्। जलमार्ग खुला र सुरक्षित राख्न अमेरिकी सेना तैनाथ रहेको उनको भनाइ छ।
फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि सुरु भएको युद्धयता तेहरानले उक्त जलमार्गमा आवागमन अवरुद्ध गर्दै आएको छ। विश्वको करिब पाँच भागको एक भाग तेल यही जलमार्ग हुँदै ओसारपसार हुन्छ। इरानले जलमार्ग हुँदै जाने जहाजले तोकिएको मार्ग प्रयोग गर्नुपर्ने र यात्राबारे इरानी सेनासँग समन्वय गर्नुपर्ने माग गर्दै आएको छ। इरानको अवरोधको जवाफमा अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा प्रति–अवरोध लगाएको छ, जसले इरानको तेल निर्यातमा थप दबाब परेको छ।
